Tijdelijke werkloosheid - In welke gevallen kunt u een sanctie krijgen?

T80

Laatste update : 24.02.2026

U hebt een verplichte verklaring niet afgelegd of een laattijdige, onjuiste of onvolledige verklaring afgelegd?

Op het ogenblik van uw uitkeringsaanvraag moet u verschillende documenten invullen en ondertekenen. Bovendien moet u tijdens uw werkloosheid onmiddellijk aan uw uitbetalingsinstelling iedere verandering melden die zich in uw persoonlijke toestand heeft voorgedaan.

Als u onrechtmatig uitkeringen hebt ontvangen of als u onrechtmatig uitkeringen kon ontvangen omdat u een verplichte verklaring niet hebt afgelegd of omdat uw verklaring laattijdig, onjuist of onvolledig was, kunt u een verwittiging krijgen of kunt u van het recht op uitkeringen uitgesloten worden gedurende ten minste 4 weken en ten hoogste 13 weken.

Bovendien zal u de onrechtmatig ontvangen uitkeringen moeten terugbetalen.

Ook als tijdens het kwartaal waarin uw arbeidsovereenkomst eindigt, of tijdens het vorige kwartaal of de volgende kwartalen, uw loon of het aantal uren dat u deeltijds werkt abnormaal gestegen is en u gehandeld hebt met het doel om onrechtmatig uitkeringen te ontvangen, kunt u een verwittiging krijgen of kunt u van het recht op uitkeringen uitgesloten worden gedurende ten minste 4 weken en ten hoogste 13 weken.

Bij herhaling is de sanctie zwaarder (minstens het dubbele van de vorige sanctie).

U hebt een vals stempelmerk gebruikt of bewust onjuiste documenten gebruikt

  • Als u een vals stempelmerk hebt gebruikt,
  • Als u bewust onjuiste documenten hebt gebruikt (bv. een C4 die onjuist werd ingevuld door de werkgever) om te kwader trouw uitkeringen te krijgen waarop u geen recht hebt,
  • Als u onjuiste documenten hebt gebruikt om te kwader trouw een onverschuldigd voordeel te bekomen met betrekking tot de toepassing van de werkloosheidsreglementering,

kunt u een verwittiging krijgen of kunt u van het recht op uitkeringen uitgesloten worden gedurende ten minste 27 weken en ten hoogste 52 weken.

Bovendien zal u de onrechtmatig ontvangen uitkeringen moeten terugbetalen.

Bij herhaling verliest u het recht op uitkeringen en moet u uw toelaatbaarheid opnieuw bewijzen door een bepaald aantal dagen als loontrekkende te werken.

U hebt in het zwart gewerkt, u hebt uw controlekaart niet ingevuld, u hebt uw controlekaart verkeerd ingevuld, of u hebt uw controlekaart niet kunnen voorleggen

  • Als u, vóór het begin van een activiteit die niet verenigbaar is met het recht op uitkeringen, het overeenstemmende vakje van uw controlekaart niet hebt zwartgemaakt.
  • Als u uw controlekaart niet correct hebt ingevuld overeenkomstig de richtlijnen vermeld in de legende,
  • Als u, op het ogenblik waarop u een activiteit uitoefent die niet verenigbaar is met het recht op uitkeringen, uw controlekaart niet onmiddellijk kunt voorleggen aan de sociaal inspecteur die erom vraagt,

en als u daardoor onrechtmatig uitkeringen hebt (kunnen) ontvangen,

kunt u een verwittiging krijgen of kunt u van het recht op uitkeringen uitgesloten worden gedurende ten minste 4 weken en ten hoogste 26 weken.

Bovendien zal u de onrechtmatig ontvangen uitkeringen moeten terugbetalen.

Bij herhaling is de sanctie zwaarder (minstens het dubbele van de vorige sanctie).

Bovendien kunt u in de volgenden gevallen van het recht op uitkeringen uitgesloten worden gedurende een periode van ten minste 27 weken en ten hoogste 52 weken:

  • Als u een van de voormelde verplichtingen niet naleeft en bovendien:
    • ofwel werkt voor een werkgever terwijl u weet of moet weten (vooral omdat u van die werkgever nooit sociale documenten heeft ontvangen) dat uw werkgever uw tewerkstelling niet of niet tijdig heeft meegedeeld aan de instelling die belast is met de inning van de socialezekerheidsbijdragen;
    • ofwel werkt voor uzelf en uw werk een specifiek professioneel karakter heeft. Het specifiek professioneel karakter blijkt uit het voeren van reclame om cliënteel te winnen, uit het aanbieden van bijzonder voordelige prijsvoorwaarden, uit zijn omvang en zijn technische aard, uit zijn frequentie, uit het aanwenden van materialen of van werktuigen die doorgaans niet gebruikt worden voor een activiteit die als hobby wordt verricht.
  • Als u een van de voormelde verplichtingen niet naleeft om te kwader trouw uitkeringen te krijgen waarop u geen recht heeft en bovendien:
    • ofwel werkt voor een werkgever terwijl de schorsing van de uitvoering van uw arbeidsovereenkomst is meegedeeld zoals voorzien door of krachtens de artikelen 49, 50 et 51 van de wet van 3 juli 1978 betreffende de arbeidsovereenkomsten;
    • ofwel werkt voor een werkgever als deeltijdse werknemer.

Bovendien zult u de onrechtmatig ontvangen uitkeringen moeten terugbetalen.

Bij herhaling verliest u het recht op uitkeringen (in dat geval zult u opnieuw arbeidsdagen in loondienst moeten bewijzen om weer toegelaten te worden tot de werkloosheid).

Wat zijn de gevolgen van een verwittiging?

Een verwittiging wordt niet beschouwd als de vaststelling van een overtreding. Een volgende feit wordt als een eerste feit beschouwd en er is dus geen herhaling. Na een (geheel of gedeeltelijk) uitstel wordt een volgend feit wel als een herhaling beschouwd.

Wat gebeurt er als u ziek bent tijdens een sanctieperiode?

Als u tijdens een sanctieperiode ziek bent, wordt die periode verlengd.

Wat gebeurt er als u nogmaals dezelfde inbreuk pleegt?

Bij herhaling worden de sancties verzwaard en kunt u het recht op uitkeringen verliezen.

Wat moet u doen op het einde van een sanctieperiode?

Op het einde van een sanctieperiode moet u een nieuwe uitkeringsaanvraag bij uw uitbetalingsinstelling indienen en u opnieuw inschrijven als werkzoekende.

Kunnen er strafrechtelijke sancties opgelegd worden?

De correctionele rechtbanken zullen strafrechtelijke sancties toepassen.

Wordt op basis van het sociaal strafwetboek bestraft met een gevangenisstraf van 6 maanden tot 3 jaar en/of een strafrechtelijke geldboete van 600 tot 6 000 EUR of een administratieve geldboete van 300 tot 3 000 EUR (bedragen te vermenigvuldigen met 8), de werkloze die:

  • wetens en willens hetzij een onjuiste of onvolledige verklaring aflegt, hetzij nalaat of weigert een verplichte verklaring af te leggen of verplichte inlichtingen te verstrekken, om ten onrechte een sociaal voordeel te bekomen of te doen bekomen, te behouden of te doen behouden;
  • valsheid in geschrifte pleegt, hetzij door valse handtekeningen, hetzij door namaking of vervalsing van geschriften of handtekeningen, hetzij door overeenkomsten, beschikkingen, verbintenissen of schuldbevrijdingen valselijk op te maken of in een akte in te voegen, hetzij door toevoeging of vervalsing van bedingen, verklaringen of feiten die deze akte ten doel had op te nemen of vast te stellen;
  • zich bediend heeft van een valse akte of een vals stuk;
  • valsheid pleegt, door gegevens die worden opgeslagen, verwerkt of overgedragen door middel van een informaticasysteem, in te brengen in een informaticsysteem, te wijzigen of te wissen, of met enig ander technologisch middel de mogelijke aanwending van gegevens in een informaticasysteem te veranderen, waardoor de juridische draagwijdte van dergelijke gegevens veranderdt, en gebruik heeft gemaakt van de aldus verkregen gegevens, terwijl de werkloze weet dat ze vals zijn;
  • wetens en willens een sociaal voordeel ontvangt waarop hij geen of slechts gedeeltelijk recht heeft, als gevolg van een onjuiste of onvolledige verklaring, van de nalating of weigering om een verplichte verklaring af te leggen of verplichte inlichtingen te verstrekken, van valsheid in geschrifte, van het gebruik van een valse akte of een vals stuk;
  • wetens en willens een sociaal voordeel ontvangt waar hij geen of slechts gedeeltelijk recht op had, wegens vervalsing, door gegevens die bewaard, behandeld of overgedragen worden in een informaticasysteem in te voeren, te wijzigen of te wissen, of door het mogelijke gebruik van gegevens in een informaticasysteem te wijzigen met alle technologische middelen, waardoor de juridische draagwijdte van zulke gegevens wijzigen, en gebruik heeft gemaakt van de op die manier verkregen gegevens, wetende dat ze vals zijn.

Wordt op basis van het sociaal strafwetboek bestraft met een strafrechtelijke geldboete van 100 tot 1000 EUR of met een administratieve geldboete van 50 tot 500 EUR (bedragen te vermenigvuldigen met 8), de werkloze die bewust en opzettelijk heeft nagelaten te verklaren dat hij geen recht meer heeft op een sociaal voordeel, zelfs indien dit slechts gedeeltelijk is, om ten onrechte een sociaal voordeel te bekomen.

Bij herhaling binnen het jaar worden de straffen verzwaard.