Wat zijn uw verplichtingen tijdens uw werkloosheid?

Ingeschreven zijn als werkzoekende

U moet ingeschreven zijn als werkzoekende tenzij u hiervan vrijgesteld bent

Waar?

U moet zich als werkzoekende inschrijven bij de bevoegde gewestelijke dienst voor arbeidsbemiddeling (ACTIRIS, ADG, FOREM of VDAB). Deze dienst en het werkloosheidbureau moeten steeds in het bezit zijn van het adres waar u werkelijk verblijft.

Wanneer?

U dient het bewijs van uw inschrijving te leveren telkens u een uitkeringsaanvraag moet indienen.  U kunt zich laten inschrijven de dag van de aanvraag of binnen 8 daaropvolgende kalenderdagen. Het is ook belangrijk om de formaliteiten te vervullen die vereist zijn door de bevoegde dienst  voor arbeidsbemiddeling (VDAB, Actiris, Forem of ADG) om uw inschrijving te behouden.

Controlekaart bij hebben

U moet in het bezit zijn van een controlekaart tot aan de leeftijd van 60 jaar. U hebt de keuze tussen het bijhouden van een papieren controlekaart of een elektronische controlekaart.

De papieren controlekaart (C3A, C3C, of C3D) is beschikbaar bij uw uitbetalingsinstelling. De elektronische controlekaart is beschikbaar via de portaalsite van de sociale zekerheid, die eveneens toegankelijk is via de websites van de uitbetalingsinstellingen.

Het is belangrijk de instructies op de controlekaart goed te lezen. U dient meer bepaald het vakje op uw controlekaart zwart te maken alvorens het werk aan te vatten (zelfs op een zaterdag, zondag of feestdag). Het niet naleven van die verplichtingen kan leiden tot zware sancties.

Op het einde van de maand moet u de papieren controlekaart aan uw uitbetalingsinstelling bezorgen of de gegevens op de elektronische controlekaart bevestigen.

Werkloos zijn geworden door omstandigheden onafhankelijk van uw wil

U kunt tijdelijk uitgesloten worden van het recht op uitkeringen:

• als u een betrekking zonder wettige reden verlaat;
• als u verantwoordelijk bent voor het verlies van uw betrekking;
• als u zich niet aanmeldt bij een werkgever of de bevoegde gewestelijke dienst voor arbeidsbemiddeling of beroepsopleiding na oproeping door die dienst (tenzij u een geldige rechtvaardiging hebt);
• als u een passende betrekking weigert;
• als u weigert deel te nemen aan een individueel actieplan;
• als u verantwoordelijk bent voor de stopzetting of de mislukking van het individueel actieplan ;
• u weigert deel te nemen of mee te werken aan een voorstel voor outplacementbegeleiding georganiseerd door uw werkgever, terwijl dat aanbod wordt gedaan op basis van een reglementaire verplichting;
• u zich niet inschrijft in de tewerkstellingscel terwijl u daartoe verplicht bent of u niet ingeschreven blijft bij een tewerkstellingscel waaraan uw werkgever deelneemt;
• u uw werkgever niet in gebreke stelt, als hij u geen outplacement heeft aangeboden hoewel hij daartoe verplicht was;
• u weigert mee te werken aan of in te gaan op een aanbod tot outplacementbegeleiding georganiseerd door een tewerkstellingscel waaraan uw werkgever deelneemt;
• u zich niet hebt ingeschreven als werkzoekende binnen de 2 maanden na de 1ste dag van vrijstelling van prestaties tijdens een opzegtermijn of tijdens de periode gedekt door een vergoeding betaald als gevolg van het ontslag, die niet kan worden gecumuleerd met de uitkeringen;
• u een niet-toeleidbare werkzoekende bent die weigert om positief mee te werken aan de begeleidingsacties aangepast aan uw statuut van niet-toeleidbare werkzoekende die u worden voorgesteld door de bevoegde gewestelijke dienst voor arbeidsbemiddeling.

Voor meer informatie over de gevolgen:

• van een werkverlating, zie infoblad T175 –  'Welke gevolgen kan een werkverlating zonder geldige reden hebben voor uw recht op uitkeringen?';
• van een ontslag, zie infoblad T47 – 'In welke gevallen kunt u een sanctie krijgen? (volledige werkloosheid)';
• van een andere situatie van vrijwillige werkloosheid, zie de websites van de gewestelijke diensten voor arbeidsbemiddeling (www.vdab.be, www.actiris.be, www.leforem.be of www.adg.be) of neem contact op met uw uitbetalingsinstelling (HVW, ACV, ABVV of SYNOVA), die u ook informatie kan geven over de gevolgen van een eventuele sanctie.

 

Zonder arbeid en zonder loon zijn

U kunt geen werkloosheidsuitkeringen genieten:

• tijdens de periode waarin u nog recht heeft op loon (bijvoorbeeld een opzeggingsvergoeding of vakantiegeld)
• voor de dagen waarop u voor eigen rekening een activiteit verricht die ingeschakeld kan worden in het economisch ruilverkeer van goederen en diensten en die niet beperkt is tot het gewone beheer van het eigen bezit;
• voor de dagen waarop u voor een derde een activiteit verricht waarvoor u enig loon of materieel voordeel ontvangt dat tot uw levensonderhoud of dat van uw gezin kan bijdragen.

Activiteiten kunnen gecumuleerd worden met uitkeringen onder bepaalde voorwaarden. Om te weten welke, zie infobladen T41 – 'Start u of zet u een activiteit voort tijdens uw werkloosheid? Wat zijn de gevolgen voor uw uitkeringen?' en T158 – 'Mag u tijdens uw werkloosheid een nevenactiviteit als zelfstandige in het kader van het voordeel "Springplank naar zelfstandige" uitoefenen?'

Beschikbaar zijn voor de arbeidsmarkt

U moet beschikbaar zijn voor de arbeidsmarkt.

Dat betekent dat:

• u vóór de leeftijd van 60 jaar onderworpen bent aan een verplichting van actieve en passieve beschikbaarheid. U moet actief op zoek gaan naar werk, elke passende betrekking aanvaarden, meewerken met de voorgestelde begeleiding en u mag geen onterechte bezwaren (= voorwaarden stellen) tegen uw werkhervatting. Een werkloze die erkend wordt als onbeschikbaar, wordt uitgesloten voor de duur van de onbeschikbaarheid.

Vanaf 60 jaar bent u niet meer onderworpen aan de verplichting van actieve beschikbaarheid, maar wel aan een verplichting van aangepaste beschikbaarheid

Arbeidsgeschikt zijn

De werknemer die arbeidsongeschikt is (meer dan 66% ongeschiktheid) kan geen werkloosheidsuitkeringen genieten. Ingeval van ziekte zult u vergoed worden door uw ziekenfonds.

Als u ten minste 60 jaar bent, kan u onder bepaalde voorwaarden vrijgesteld worden van deze verplichting. In dat geval hebt u de keuze tussen ziekte-uitkeringen of werkloosheidsuitkeringen.

In België verblijven?

Om uitkeringen te kunnen krijgen, moet u uw hoofdverblijfplaats in België hebben en er effectief verblijven.

Als u meer informatie wenst, zie infoblad T99 – 'Moet u als werkloze in België verblijven?'.