Follow us on twitter

U bent hier

Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening 

Voor meer inlichtingen, gelieve contact op te nemen met uw RVA-kantoor. De adressen kunt u vinden in het telefoonboek of op de site : www.rva.be

Delen

Tijdelijke werkloosheid - Covid 19 (coronavirus)

Infoblad

E1

Laatste update
09-06-2020

Belangrijk

Als u uw werknemers tijdelijk werkloos stelt wegens overmacht, moet u een elektronische aangifte indienen van de uren tijdelijke werkloosheid in de betrokken maand.

U kunt daarvoor kiezen uit twee communicatiekanalen:

U hoeft niet tot het einde van de maand te wachten om die aangifte te doen. U kunt de aangifte al indienen zodra alle gegevens tot het einde van de maand gekend zijn.

Met een snelle en volledige aangifte kunnen de uitkeringen sneller worden betaald.

Als de tijdelijke werkloosheid de volgende maand(en) verlengd wordt, volstaat het dat u een maandelijkse aangifte ASR scenario 5 blijft indienen. U hoeft verder niets te doen.

Waarom dit infoblad?

Om u te informeren over de voorwaarden en de vereenvoudigde formaliteiten om een stelsel van tijdelijke werkloosheid in te voeren naar aanleiding van de verspreiding van het coronavirus COVID-19.

Als u door het coronavirus uw personeel niet meer kunt tewerkstellen, kunt u uw personeelsleden tijdelijk werkloos stellen, als u een aantal formaliteiten naleeft. Die formaliteiten kan ook uw sociaal secretariaat vervullen als uw mandataris.

De werknemers kunnen tijdens die periode in principe een uitkering van de RVA krijgen.

Welk type tijdelijke werkloosheid?

Afhankelijk van de situatie waarin uw onderneming zich bevindt, bestaan er twee soorten tijdelijke werkloosheid waarop u eventueel een beroep kunt doen voor uw werknemers:

  • tijdelijke werkloosheid wegens overmacht
  • tijdelijke werkloosheid om economische redenen

De formaliteiten zijn voor de verschillende vormen van tijdelijke werkloosheid anders.

Tijdelijke werkloosheid wegens overmacht

Wat is 'overmacht'?

Overmacht veronderstelt een plotse, onvoorzienbare gebeurtenis, los van de wil van de partijen, die de uitvoering van de overeenkomst tijdelijk en volledig onmogelijk maakt.

Vanaf 13.03.2020 tot en met 31.08.2020 wordt een soepele toepassing van het begrip overmacht aanvaard en worden alle situaties van tijdelijke werkloosheid door het coronavirus beschouwd als tijdelijke werkloosheid wegens overmacht, ook al kan er bijvoorbeeld nog enkele dagen worden gewerkt.

Voorbeelden:

  • Een werknemer die om persoonlijke redenen (bijvoorbeeld vakantie) of om professionele redenen (bijvoorbeeld een zakenreis) verblijft in een land dat getroffen is door het coronavirus en die, op het einde van zijn verblijf niet naar België mag terugkeren (bijvoorbeeld door een vliegverbod of een quarantaine) en het werk bij zijn werkgever dus niet op de afgesproken datum kan hervatten.
  • Een werknemer die een land heeft bezocht dat door het coronavirus is getroffen en die naar België is teruggekeerd, maar die, bij aankomst in België, in quarantaine is geplaatst door een bevoegde instantie en die het werk bij zijn werkgever dus niet op de afgesproken datum kan hervatten.
  • Belgische ondernemingen die worden getroffen door de gevolgen van het coronavirus, bijvoorbeeld omdat ze afhankelijk zijn van leveranciers, en die hun personeel niet meer kunnen tewerkstellen doordat de productie stil ligt.
  • Personeel uit de horeca (cafés, restaurants), bioscopen, theaterzalen, winkels en niet-essentiële handelszaken die gesloten zijn of hun activiteiten tijdelijk hebben verminderd door de regeringsmaatregelen om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan (lockdown).
  • Ondernemingen die (gedeeltelijk) sluiten omdat ze geen telewerkbare taken hebben voor (al) hun werknemers en die de maatregelen qua social distancing niet kunnen respecteren voor de uitoefening van hun werk en georganiseerd vervoer.
  • Werkgevers die al een aanvraag om tijdelijke werkloosheid om economische redenen hebben ingediend door het coronavirus en die nu worden getroffen door de regeringsmaatregelen kunnen hiervoor eveneens tijdelijke werkloosheid wegens overmacht aanvragen (zie punt 5).
  • Werknemers tewerkgesteld in het kader van recreatieve, culturele of sportieve activiteiten die door de overheid zijn geannuleerd of door de organisatoren zijn uitgesteld.
  • Scholen die hun contractuele personeel volledig of gedeeltelijk niet meer kunnen tewerkstellen (administratief personeel,...) door de schorsing van de lessen (door de strikte sanitaire maatregelen).

In geval van overmacht hoeft een onderneming niet volledig gesloten te zijn. In de praktijk betekent dit dat sommige werknemers tijdelijk werkloos kunnen worden gesteld en anderen niet. Werknemers kunnen werkloosheidsdagen en arbeidsdagen ook afwisselen.

Opgelet: De werkloosheid moet altijd betrekking hebben op een volledige arbeidsdag. Een werknemer kan dus niet in de voormiddag tijdelijk werkloos zijn en in de namiddag werken (of omgekeerd).

Welke werknemers kunt u tijdelijk werkloos stellen wegens overmacht?

Tijdelijke werkloosheid wegens overmacht kan van toepassing zijn op:

  • arbeiders en bedienden (van de privésector, de publieke sector en de non-profitsector);
  • uitzendkrachten tijdens de duur van hun uitzendcontract (eventueel hernieuwbaar);
  • werknemers die al waren ingezet voor een voorzien evenement dat pas achteraf werd geannuleerd na een beslissing van de Nationale Veiligheidsraad (voor meer informatie, zie de FAQ Tijdelijke werkloosheid corona);
  • personeel dat werkt in onderwijsinstellingen;
  • leerlingen die een alternerende opleiding volgen (vooral leerlingen met een alternerende overeenkomst in de Franse Gemeenschap en met een Overeenkomst Alternerende Opleiding in de Vlaamse Gemeenschap).

Welke werknemers mogen niet tijdelijk werkloos wegens overmacht worden gesteld?

Tijdelijke werkloosheid wegens overmacht is niet van toepassing op:

  • statutaire ambtenaren
  • studenten
  • stagiairs (individuele beroepsopleiding of speciale leerovereenkomst voor de omscholing van mindervaliden)

Zelfstandigen in hoofdberoep hebben geen recht op tijdelijke werkloosheid wegens overmacht, ook niet bij een tijdelijke onderbreking van hun activiteit. Dat is ook het geval voor titularissen van vrije beroepers (advocaten, architecten, notarissen enz.).

Welke formaliteiten moet u vervullen als u uw werknemers tijdelijk werkloos wilt stellen wegens overmacht?

Dien zo snel mogelijk een elektronische aangifte ASR scenario 5 in voor de tijdelijk werkloos gestelde werknemers.

Aan de hand van die ASR scenario 5 zullen de uitbetalingsinstellingen en de RVA het bedrag van de uitkering van de tijdelijk werklozen kunnen bepalen. U hoeft niet te wachten tot het einde van de maand, maar doet dat best zo snel mogelijk, zodra alle gegevens tot het einde van de maand bekend zijn.

Als u uw aangifte volledig invult en snel indient, krijgen uw werknemers sneller hun uitkeringen.

De elektronische aangifte ASR scenario 5 wordt verder toegelicht in punt 3.5 en kan ook door uw sociaal secretariaat worden ingevuld.

Als u uitzendkrachten tewerkstelt, moet het uitzendkantoor de aangifte ASR scenario 5 invullen. Contacteer daarvoor uw uitzendkantoor.

U hoeft (tot en met 31.08.2020) geen mededelingen van tijdelijke werkloosheid wegens overmacht meer te sturen naar het bevoegde werkloosheidsbureau van de RVA. Die periode kan worden verlengd als de regeringsmaatregelen worden verlengd of verstrengd.

U hoeft uitzonderlijk ook geen maandelijks controleformulier C3.2A, noch een kopie van de elektronische aangifte ASR scenario 5, te bezorgen aan elke tijdelijk werkloos gestelde werknemer voor de maanden maart tot en met augustus 2020. De tijdelijk werkloos gestelde werknemers worden gedurende die 4 maanden vrijgesteld van de verplichting om in het bezit te zijn van een kaart C3.2A. Dat geldt ook voor werknemers in de bouwsector. Aangezien er geen controleformulier hoeft te worden bezorgd, hoeven ze ook niet ingeschreven te zijn in het validatieboek (bij tijdelijke werkloosheid om economische redenen). 

Hoe dient u een ASR scenario 5 in?

U dient die aangifte ASR in via de portaalsite van de sociale zekerheid (www.socialsecurity.be > Onderneming > Onlinediensten > ASR - aangifte sociale risico's > Scenario 5 'Maandelijkse aangifte van de uren tijdelijke werkloosheid of uren schorsing bedienden'), of via batch.

Als u de portaalsite van de sociale zekerheid voor de eerste keer gebruikt, moet u zich eerst aanmelden als gebruiker. U kunt hiervoor terecht bij Eranova op het nummer 02 511 51 51 (van maandag tot vrijdag van 7 uur tot 20 uur) voor al uw vragen over de ASR.

Hebt u een kaartlezer en kent u de pincode van uw eID of gebruikt u itsme? Dan kunt u snel toegang krijgen tot de online diensten (ongeveer 10 minuten). Als dat niet het geval is en u een gebruikersnaam en wachtwoord wilt gebruiken, moet u rekening houden met een wachttijd van ongeveer 10 dagen.

Meer informatie hoe de gegevens in de ASR in te vullen, vindt u in infoblad E24.

Hebben werknemers recht op uitkeringen tijdelijke werkloosheid wegens overmacht?

Werknemers in tijdelijke werkloosheid wegens overmacht zijn vrijgesteld van wachttijd. Ze hebben dus onmiddellijk recht op uitkeringen zonder dat ze eerst een aantal dagen arbeid in loondienst of gelijkgestelde dagen moeten bewijzen.

Tijdelijke werkloosheid om economische redenen

Werkgevers die tijdelijk geen werk kunnen verschaffen aan hun werknemers, door een vermindering van de omzet, de productie, het cliënteel of het aantal bestellingen wegens het coronavirus, kunnen onder bepaalde voorwaarden een beroep doen op het systeem van tijdelijke werkloosheid om economische redenen.

Voorbeeld:

  • U bent brouwer, zit in de voedingsindustrie ... en u kampt met een daling van uw bestellingen door de sluiting in de horeca.

In dat geval kan de uitvoering van de arbeidsovereenkomst volledig worden geschorst of kan een arbeidsregeling met gedeeltelijke arbeid worden ingevoerd.

De voorwaarden en proceduremodaliteiten zijn verschillend voor arbeiders en bedienden. Bij tijdelijke werkloosheid wegens economische redenen gelden de normale procedures en formaliteiten.

Als de tijdelijke werkloosheid te maken heeft met het coronavirus vraagt u best tijdelijke werkloosheid wegens overmacht aan (zie punt 3).

Als u toch een beroep wil doen op tijdelijke werkloosheid wegens economische redenen, vindt u meer informatie over de procedure en de formaliteiten in deze infobladen:

  • E22: Tijdelijke werkloosheid - werkgebrek op grond van economische oorzaken arbeiders
  • E23: Elektronische mededeling van de tijdelijke werkloosheid aan de RVA
  • E54: Schorsing bedienden ingevolge werkgebrek voor ondernemingen in moeilijkheden – preliminaire voorwaarden
  • E55: Schorsing bedienden ingevolge werkgebrek voor ondernemingen in moeilijkheden – uitleg over de schorsingsregeling

Als u bij de minister al een aanvraag heeft ingediend tot erkenning als onderneming in moeilijkheden voor uw bedienden, kunt u tijdelijk, in afwachting van de erkenning, uw bedienden tijdelijk werkloos stellen wegens overmacht. De tijdelijke werkloosheid wegens overmacht zal worden toegestaan tot 31.08.2020. Die periode kan worden verlengd als de regeringsmaatregelen worden verlengd of verstrengd.

 Hebben werknemers in tijdelijke werkloosheid wegens economische redenen recht op uitkeringen tijdelijke werkloosheid?

Om uitkeringen tijdelijke werkloosheid werkgebrek wegens economische redenen te kunnen krijgen, moeten werknemers in principe voldoen aan de gewone toelaatbaarheidsvoorwaarden die gelden voor volledige werkloosheid.

Van 01.02.2020 tot 31.08.2020 zijn de werknemers die tijdelijk werkloos worden gesteld wegens economische redenen evenwel vrijgesteld van de wachttijd. Dat betekent dat ze onmiddellijk recht op uitkeringen hebben zonder een aantal dagen arbeid in loondienst of gelijkgestelde dagen te hoeven bewijzen (zoals voor werknemers in tijdelijke werkloosheid wegens overmacht).

Leerlingen zijn vrijgesteld van wachttijd en hebben onmiddellijk recht op uitkeringen.

Meer informatie vindt u in infoblad T2 'tijdelijke werkloosheid - COVID-19 (coronavirus)'.

Hoe kunt u een eerdere mededeling van tijdelijke werkloosheid wegens economische redenen wijzigen en tijdelijke werkloosheid wegens overmacht aanvragen?

Als de tijdelijke werkloosheid te maken heeft met het coronavirus en u al een mededeling van tijdelijke werkloosheid om economische redenen hebt verstuurd voor uw werknemers, kunt u indien u dat wenst, overstappen op de regeling van tijdelijke werkloosheid wegens overmacht (motief: “coronavirus”). Daarvoor vermeldt u 'overmacht' als reden van de tijdelijke werkloosheid in de ASR scenario 5.

U hoeft verder niks te doen.

Tot en met 31.08.2020 is de aangifte ASR scenario 5 gelijk aan de verplichte mededeling bij de RVA. Die periode kan worden verlengd als de regeringsmaatregelen worden verlengd of verstrengd.

Als u 'economische redenen' vermeldt als reden van de tijdelijke werkloosheid in de ASR scenario 5, blijft u in het stelsel van tijdelijke werkloosheid om economische redenen.

Hoeveel bedraagt de uitkering tijdelijke werkloosheid?

Bij tijdelijke werkloosheid krijgen de werknemers een bedrag gelijk aan 65% van hun gemiddelde begrensde loon (begrensd tot 2.754,76 euro per maand). Tot 31.08.2020 wordt het bedrag van de uitkering tijdelijke werkloosheid naar 70% van het gemiddelde begrensde loon gebracht.

Werknemers krijgen een daguitkering tussen € 55,59 (minimum) en € 74,17 (maximum). Voor leerlingen is het bedrag van de uitkeringen forfaitair.

Voor een volledige maand krijgt een werknemer gemiddeld 26 daguitkeringen.(*)

Werknemers die tijdelijk werkloos worden gesteld wegens overmacht (reden 'coronavirus'), krijgen naast de werkloosheidsuitkering een supplement van 5,63 euro per dag, ten laste van de RVA. Werknemers die tijdelijk werkloos worden gesteld wegens werkgebrek op grond van economische oorzaken, hebben ook recht op een supplement van minstens € 2 ten laste van de werkgever (of van het fonds voor bestaanszekerheid), naast hun werkloosheidsuitkering voor elke werkloosheidsdag.

Op die bedragen wordt een bedrijfsvoorheffing van 26,75% ingehouden. Voor de uitkeringen voor de maanden mei 2020 tot en met december 2020 werd deze inhouding verlaagd tot 15%.

(*) Voorbeelden van maandelijkse bedragen voor tijdelijke werkloosheid wegens overmacht door het coronavirus:

Opgelet, het zijn louter indicatieve bedragen. Een werknemer in tijdelijke werkloosheid wordt namelijk zelden voor een volledige maand vergoed, maar enkel voor de dagen in een maand waarop hij tijdelijk werkloos is (in werkelijkheid worden de uren tijdelijke werkloosheid omgezet in dagen).

Minimum: € 55,59 x 26 = € 1.445,34 + € 146,38 (€ 5,63 x 26) = € 1.591,72 bruto – 15% = € 1.352,96 netto

Maximum: € 74,17 x 26 = € 1.928,42 + € 146,38 (€ 5,63 x 26) = € 2.074,80 bruto – 15% = € 1.763,58 netto

Die bedragen kunnen licht verschillen voor tijdelijke werkloosheid wegens economische redenen (het supplement is namelijk anders, zoals hierboven wordt uitgelegd).

Meer informatie over hoe de uitkeringen worden berekend, vindt u in het infoblad voor werknemers T2 'tijdelijke werkloosheid - COVID-19 (coronavirus)'.

Top