Follow us on twitter

U bent hier

Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening 

Voor meer inlichtingen, gelieve contact op te nemen met uw RVA-kantoor. De adressen kunt u vinden in het telefoonboek of op de site : www.rva.be

Delen

Tijdelijke werkloosheid - Covid 19 (coronavirus) van 13.03.2020 t.e.m. 31.08.2020, van 01.09.2020 t.e.m. 30.09.2020 en van 01.10.2020 t.e.m. 31.03.2021

Infoblad

E1

Laatste update
16-11-2020

1. Waarom dit infoblad?

Om u te informeren over de voorwaarden en de vereenvoudigde formaliteiten om een stelsel van tijdelijke werkloosheid in te voeren naar aanleiding van de verspreiding van het coronavirus COVID-19.

Als u door het coronavirus uw personeel niet meer kunt tewerkstellen, kunt u hen, als u een paar formaliteiten naleeft, deze tijdelijk werkloos stellen. Die formaliteiten kunnen ook door uw sociaal secretariaat of mandataris vervuld worden.

De werknemers kunnen tijdens die periode in principe een uitkering van de RVA krijgen.

2. Welk type tijdelijke werkloosheid?

Afhankelijk van de situatie waarin uw onderneming zich bevindt, bestaan er twee soorten tijdelijke werkloosheid waarop u eventueel een beroep kunt doen voor uw werknemers:

  • tijdelijke werkloosheid wegens overmacht
  • tijdelijke werkloosheid om economische redenen

De formaliteiten zijn verschillend voor de beide vormen van tijdelijke werkloosheid.

3. Tijdelijke werkloosheid wegens overmacht

3.1 Wat is 'overmacht'?

Overmacht veronderstelt een plotse, onvoorzienbare gebeurtenis, los van de wil van de partijen, die de uitvoering van de overeenkomst tijdelijk en volledig onmogelijk maakt.

Vanaf 13.03.2020 tot en met 31.08.2020 werd een soepele toepassing van het begrip overmacht aanvaard en werden alle situaties van tijdelijke werkloosheid door het coronavirus beschouwd als tijdelijke werkloosheid wegens overmacht, ook al kon er bijvoorbeeld nog enkele dagen worden gewerkt.

Deze soepele regeling eindigde op 31.08.2020, behalve voor de uitzonderlijk zwaar getroffen sectoren en ondernemingen, die de regeling nog verder kunnen inroepen tot 31.12.2020 (zie infoblad E2 Tijdelijke werkloosheid - COVID-19 overgangsmaatregelen).

Door de evolutie van de pandemie en de nieuwe maatregelen genomen door het overlegcomité, heeft de minister van Werk beslist om de vereenvoudigde procedure tijdelijke werkloosheid opnieuw in te voeren voor alle werkgevers en werknemers (arbeiders en bedienden) vanaf 01.10.2020 tot en met 31.03.2021.

Voorbeelden:

  • Belgische ondernemingen die worden getroffen door de gevolgen van het coronavirus, bijvoorbeeld omdat ze afhankelijk zijn van leveranciers, en die hun personeel niet meer kunnen tewerkstellen doordat de productie stil ligt.
  • Personeel uit de horeca (cafés, restaurants), bioscopen, theaterzalen, winkels en niet-essentiële handelszaken die gesloten zijn of hun activiteiten tijdelijk hebben verminderd door de regeringsmaatregelen om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan (lockdown).
  • Ondernemingen die (gedeeltelijk) sluiten omdat ze geen telewerkbare taken hebben voor (al) hun werknemers en die de maatregelen qua social distancing niet kunnen respecteren voor de uitoefening van hun werk en het transport.
  • Werknemers die werken in het kader van recreatieve, culturele of sportieve activiteiten die door de overheid zijn geannuleerd of door de organisatoren zijn uitgesteld.

Voor meer voorbeelden, zie de FAQ Tijdelijke werkloosheid Corona.

Opmerkingen :

  • Voor deze vereenvoudigde vorm van overmacht hoeft een onderneming niet volledig gesloten te zijn. In de praktijk betekent dit dat sommige werknemers tijdelijk werkloos kunnen worden gesteld en anderen niet. Werknemers kunnen werkloosheidsdagen en arbeidsdagen ook afwisselen.
  • De werkloosheid moet altijd een volledige arbeidsdag duren. Een werknemer kan dus niet in de voormiddag tijdelijk werkloos zijn en in de namiddag werken (of omgekeerd).

Specifieke vormen van tijdelijke werkloosheid wegens overmacht.

In een aantal situaties kan de oorzaak om het werk niet te kunnen uitoefenen, gelegen zijn bij de werknemer:

Tijdelijke werkloosheid omwille van quarantaine:

Deze situatie doet zich voor wanneer de werknemer in quarantaine moet omdat:

  • hij in contact is gekomen met een besmet persoon,
  • hij een risicopatiënt is,
  • hij op reis is vertrokken naar het buitenland (op voorwaarde dat die reis bij vertrek niet sterk afgeraden of verboden was of het land van bestemming zich niet bevond in een rode zone).

Opgepast: De werknemer moet in het bezit zijn van een quarantainegetuigschrift (*) dat hij moet bezorgen aan zijn werkgever. De werkgever moet dit quarantainegetuigschrift bijhouden en ter beschikking houden van de RVA. De RVA kan dit eventueel opvragen ter controle. 

(*) Voor de periode van 21.10.2020 tot 30.10.2020 kan dit ook een sms zijn verzonden door de contact tracing.

De werknemer kan tijdelijk werkloos worden gesteld indien hij voldoet aan de vergoedbaarheidsvoorwaarden (zo mag hij niet arbeidsongeschikt zijn) en op voorwaarde dat hij niet kan telewerken.

Tijdelijke werkloosheid voor de opvang van een kind wegens sluiting van de crèche, de school, een opvangcentrum voor gehandicapten of de onderbreking van de dienstverlening aan gehandicapten

Deze situatie doet zich voor wanneer de werknemer verlof moet nemen voor de opvang van:  

  • een minderjarig kind waarmee hij samenwoont en dat niet naar het kinderdagverblijf of naar school kan gaan;
  • een gehandicapt kind dat hij ten laste heeft, ongeacht de leeftijd, dat niet naar een centrum voor opvang van gehandicapte personen kan gaan;
  • een gehandicapt kind dat hij ten laste heeft, ongeacht de leeftijd, dat een intramurale of extramurale dienstverlening of behandeling georganiseerd of erkend door de gemeenschappen geniet;

omdat dat kinderdagverblijf, die school of dat centrum geheel of gedeeltelijk is gesloten of die dienstverlening of behandeling tijdelijk is stopgezet of onderbroken, als gevolg van een maatregel om de verspreiding van het coronavirus te beperken.

Co-ouderschap wordt eveneens beschouwd als samenwoons met een minderjarig kind.

Opmerking : De beslissing van een gemeenschap om de herfstvakantie te vervroegen of te verlengen wordt ook beschouwd als een sluiting van een school door een maatregel om de verspreiding van het coronavirus te beperken.

Dat geldt bijvoorbeeld voor de sluiting van de scholen in heel België op 9, 10, 12 en 13 november 2020 en de gedeeltelijke sluiting van de secundaire scholen (onder de vorm van afstandsonderwijs) in Wallonië en Brussel op 28, 29 en 30 oktober 2020.

Deze specifieke vorm van tijdelijke werkloosheid voor de opvang van een kind kan worden aangevraagd voor de periode van 1 oktober 2020 tot en met 31 december 2020.

De werknemer moet een attest sluiting corona laten invullen door de verantwoordelijke van de bevoegde instelling en het volledig ingevulde attest bezorgen aan zijn werkgever. De werkgever moet het attest bijhouden en ter beschikking houden van de RVA. De RVA kan dit eventueel opvragen ter controle.

De werkgever kan de tijdelijke werkloosheid gevraagd op grond van dit attest niet weigeren.

Opmerking : Indien het gaat om een volledige of gedeeltelijke sluiting van de school, uitgaand van een algemene maatregel van een gemeenschap moet de school het attest sluiting corona enkel afleveren indien de werknemer hier uitdrukkelijk om verzoekt (omdat de werkgever dat vraagt).

Daanaast moet de werknemer voldoen aan de gewone vergoedbaarheidsvoorwaarden om recht te hebben op uitkeringen. Het is evenwel niet vereist dat de werknemer niet kan telewerken.  

3.2 Welke werknemers kunt u tijdelijk werkloos stellen wegens overmacht?

Tijdelijke werkloosheid wegens overmacht kan van toepassing zijn op:

  • arbeiders en bedienden (van de privésector, de publieke sector en de non-profitsector);
  • uitzendkrachten tijdens de duur van een doorlopend uitzendcontract (eventueel hernieuwbaar);
  • werknemers die al waren ingezet voor een voorzien evenement dat pas achteraf werd geannuleerd na een beslissing van de Nationale Veiligheidsraad (voor meer informatie, zie de FAQ Tijdelijke werkloosheid Corona);
  • personeel dat werkt in onderwijsinstellingen;
  • leerlingen die een alternerende opleiding volgen (vooral leerlingen met een alternerende overeenkomst in de Franse Gemeenschap en met een Overeenkomst Alternerende Opleiding in de Vlaamse Gemeenschap).

3.3 Welke werknemers mogen niet tijdelijk werkloos wegens overmacht worden gesteld?

Tijdelijke werkloosheid wegens overmacht is niet van toepassing op:

  • statutaire ambtenaren
  • studenten
  • stagiairs (individuele beroepsopleiding of speciale leerovereenkomst voor de omscholing van mindervaliden)

Zelfstandigen in hoofdberoep hebben geen recht op tijdelijke werkloosheid wegens overmacht, ook niet bij een tijdelijke onderbreking van hun activiteit. Dat is ook het geval voor titularissen van vrije beroepers (advocaten, architecten, notarissen enz.).

3.4 Welke formaliteiten moet u vervullen als u uw werknemers tijdelijk werkloos wilt stellen wegens overmacht?

Situatie van 13.03.2020 tot 31.08.2020 en van 01.10.2020 tot 31.03.2021 :

  • U moet enkel een ASR scenario 5 indienen. De ASR scenario 5 is de elektronische aangifte van sociaal risico waarin u aangifte doet van het aantal dagen waarop de werknemer tijdelijk werkloos is gesteld.

    U moet die aangifte elke maand doen waarin er tijdelijke werkloosheid is geweest en hoeft hiervoor niet te wachten tot het einde van de maand. U kan dit al in de loop van de maand doen, zodra alle gegevens tot het einde van de maand gekend zijn.

    U duidt als reden van de tijdelijke werkloosheid 'overmacht' aan en vermeldt ‘coronavirus’ als reden van de overmacht. Bij de code ‘aard van de dag’ vermeldt u 5.4. Deze aangifte wordt gelijkgesteld met de verplichte mededeling (zie volgend punt).

    Deze aangifte vervangt ook de ASR scenario 2 indien de werknemer een uitkeringsaanvraag moet indienen.

    De elektronische aangifte ASR scenario 5 wordt verder toegelicht in punt 3.5 en kan ook door uw sociaal secretariaat worden ingevuld.

    Als u uitzendkrachten tewerkstelt, moet het uitzendkantoor de aangifte ASR scenario 5 invullen. Contacteer daarvoor uw uitzendkantoor.

  • U hoeft tot 31.08.2020 en van 01.10.2020 t.e.m. 31.03.2021 geen mededelingen tijdelijke werkloosheid wegens overmacht te sturen naar het bevoegde werkloosheidsbureau van de RVA.

  • U hoeft uitzonderlijk ook geen maandelijks controleformulier C3.2A, noch een kopie van de elektronische aangifte ASR scenario 5, te bezorgen aan de tijdelijk werkloos gestelde werknemer voor de maanden maart tot en met augustus 2020 en voor de maanden oktober 2020 tot en met maart 2021.

    De tijdelijk werkloze is gedurende die periode vrijgesteld van de verplichting om in het bezit te zijn van een kaart C3.2A,en dit ongeacht de reden van tijdelijke werkloosheid (dus ook niet indien de werknemer bijv. tijdelijk werkloos wordt gesteld wegens slecht weer). Dat geldt ook voor de werknemers in de bouwsector.

    Opmerking : In normale omstandigheden is het verplicht om bij Dimona-aangiften voor de bouwsector de nummers van de controlekaarten C3.2A-BOUW in te voeren voor de eerste twee maanden van tewerkstelling. Deze kaarten worden afgeleverd door Constructiv of door de RVA wanneer de werkgever geen niet-nominatieve kaarten meer ter beschikking heeft. Door het terug invoeren van de vereenvoudigde procedure heeft de RSZ de controles in DIMONA terug aangepast zodat bij de DIMONA-aangiftes geen nummers van kaarten moeten worden gemeld.

    Aangezien er geen controleformulieren moeten worden afgeleverd, moeten ze ook niet ingeschreven worden in het validatieboek (bij tijdelijke werkloosheid om economische redenen).

Situatie voor de maand september 2020 :

  • Was u een uitzonderlijk hard getroffen onderneming of behoorde u tot een uitzonderlijk hard getroffen sector?

    Dan kon u verder gebruik maken van deze vereenvoudigde procedure tijdelijke werkloosheid (zie het infoblad E2 “coronavirus – overgangsmaatregelen”). 

    Opmerking: Constructiv leverde voor de bouwsector vanaf 1 september 2020 opnieuw genummerde controlekaarten C3.2A-BOUW af voor de werknemers tewerkgesteld in de bouw. Bij een nieuwe indiensttreding moesten de nummers van de kaart van indiensttreding en de volgende maand vermeld worden in de DIMONA-aangifte (anders kan de DIMONA-aangifte niet verstuurd worden), maar de werkgever moest de controlekaart C3.2A-BOUW voor de maand september 2020 niet overhandigen aan de werknemer indien hij viel onder de regeling van uitzonderlijk hard getroffen sector of onderneming.

  • Was u geen uitzonderlijk hard getroffen onderneming en behoorde u ook niet tot een uitzonderlijk hard getroffen sector?

    Dan kon u niet langer gebruik maken van de vereenvoudigde procedure tijdelijke werkloosheid wegens overmacht en moest u vanaf 1 september 2020 overschakelen naar tijdelijke werkloosheid werkgebrek wegens economische oorzaken (zie het infoblad E2 “coronavirus – overgangsmaatregelen”). 

    Opmerking: u kon nog een beroep doen op tijdelijke werkloosheid wegens overmacht indien u voldeed aan de gewone voorwaarden voor overmacht. Dat wil zeggen dat de uitvoering van de arbeidsovereenkomst volledig onmogelijk moest zijn, onafhankelijk van de wil van de werkgever en de werknemer, en dat de werkgever een mededeling tijdelijke werkloosheid wegens overmacht moest versturen naar de RVA en de stukken waaruit de overmacht blijkt moest bezorgen aan de RVA (bijvoorbeeld bij tijdelijke werkloosheid ingevolge quarantaine: het quarantainegetuigschrift).

3.5 Hoe dient u een ASR scenario 5 in?

U dient die aangifte ASR in via de portaalsite van de sociale zekerheid (www.socialsecurity.be > Onderneming > Onlinediensten > ASR - aangifte sociale risico's > Scenario 5 'Maandelijkse aangifte van de uren tijdelijke werkloosheid of uren schorsing bedienden'), of via batch.

Als u de portaalsite van de sociale zekerheid voor de eerste keer gebruikt, moet u zich eerst aanmelden als gebruiker voordat u de applicatie kan gebruiken. In dat geval kunt u voor al uw vragen over de ASR terecht bij Eranova op het nummer 02 511 51 51 (van maandag tot vrijdag van 7 uur tot 20 uur).

Hebt u een kaartlezer en kent u de pincode van uw eID of gebruikt u itsme? Dan kunt u snel toegang krijgen tot de online diensten (ongeveer 10 minuten). Als dat niet het geval is en u een gebruikersnaam en wachtwoord wilt gebruiken, moet u rekening houden met een wachttijd van ongeveer 10 dagen.

Meer informatie hoe de gegevens in de ASR in te vullen, vindt u in infoblad E24.

3.6 Hebben werknemers recht op uitkeringen tijdelijke werkloosheid wegens overmacht?

Werknemers in tijdelijke werkloosheid wegens overmacht zijn vrijgesteld van de wachttijd. Ze hebben dus onmiddellijk recht op uitkeringen zonder een aantal dagen arbeid in loondienst of gelijkgestelde dagen te hoeven bewijzen.

4. Tijdelijke werkloosheid om economische redenen

Werkgevers konden alle tijdelijke werkloosheid die gelinkt was aan het coronavirus, tot en met 31 augustus 2020 aangeven als tijdelijke werkloosheid wegens overmacht, ook indien er nog bepaalde dagen van de week kon gewerkt worden.

Voor de maand september 2020 konden werkgevers, die niet erkend waren als uitzonderlijk hard getroffen onderneming en die ook niet behoorden tot een uitzonderlijk hard getroffen sector, overschakelen naar tijdelijke werkloosheid werkgebrek wegens economische oorzaken. Voor tijdelijke werkloosheid economische oorzaken gelden tot en met 31 december 2020 bepaalde overgangsmaatregelen (zie hiervoor het infoblad E2 “coronavirus – overgangsmaatregelen”).

Meer info over de procedure en de formaliteiten in geval tijdelijke werkloosheid om economische redenen vindt u in de volgende infobladen:

Aandacht: Indien u reeds een mededeling tijdelijke werkloosheid wegens economische oorzaken heeft verstuurd (voor arbeiders, bedienden of in het kader van de overgangsregeling bedienden) omdat uw onderneming niet uitzonderlijk hard getroffen was of u niet behoorde tot een uitzonderlijk hard getroffen sector, kunt u vanaf 01.10.2020, zonder verdere formaliteiten, overstappen naar de regeling van tijdelijke werkloosheid wegens overmacht (reden 'coronavirus'). Dat kan ook als sommige erknemers nog werken of als er nog op bepaalde dagen kan worden gewerkt.

Aandacht: Indien u verder gebruik wenst te maken van de regeling tijdelijke werkloosheid wegens economische oorzaken en in de ASR scenario 5 als reden van tijdelijke werkloosheid 'economische oorzaken' aangeeft (door de code ‘aard van de dag’ 5.1 te vermelden), dan blijven de bestaande procedures behouden (mededeling van de voorziene tijdelijke werkloosheid wegens economische oorzaken, mededeling van de eerste effectieve werkloosheidsdag, verplichte werkweek …). Hieruit volgt dat tot 31.12.2020 de overgangsregeling tijdelijke werkloosheid economische oorzaken voor arbeiders en bedienden ook verder kan toegepast worden (bijv. voor de arbeiders mogelijkheid om een mededeling volledige schorsing voor 8 weken of een mededeling gedeeltelijke schorsing voor 18 weken te vragen).

4.1 Hebben werknemers in tijdelijke werkloosheid wegens economische redenen recht op uitkeringen tijdelijke werkloosheid?

Om uitkeringen tijdelijke werkloosheid wegens werkgebrek om economische redenen te kunnen krijgen, moeten werknemers in principe voldoen aan toelaatbaarheidsvoorwaarden die gelijkaardig zijn aan die voor volledige werkloosheid.

Maar werknemers in tijdelijke werkloosheid om economische redenen zijn van 01.02.2020 tot 31.03.2021 vrijgesteld van de wachttijd. Dat betekent dat ze onmiddellijk recht op uitkeringen hebben zonder een aantal dagen arbeid in loondienst of gelijkgestelde dagen te hoeven bewijzen (zoals voor werknemers in tijdelijke werkloosheid wegens overmacht).

Leerlingen zijn vrijgesteld van de wachttijd en hebben onmiddellijk recht op uitkeringen.

Meer informatie vindt u in infoblad T2 'tijdelijke werkloosheid - COVID-19 (coronavirus)'.

5. Hoeveel bedraagt de uitkering tijdelijke werkloosheid?

Bij tijdelijke werkloosheid krijgen de werknemers een bedrag gelijk aan 65% van hun gemiddelde begrensde loon (begrensd tot 2.754,76 euro per maand). Tot 31.03.2021 wordt het bedrag van de uitkering tijdelijke werkloosheid verhoogd tot 70% van het gemiddelde begrensde loon, ongeacht de reden van tijdelijke werkloosheid.

De werknemer ontvangt dus een daguitkering tussen € 55,59 (minimum) en € 74,17 (maximum). Voor leerlingen is het bedrag van de uitkeringen forfaitair.

Voor een volledige maand ontvangt een werknemer gemiddeld 26 daguitkeringen.(*)

De werknemer (arbeider of bediende) die in de periode van 01.03.2020 tot en met 31.03.2021 tijdelijk werkloos wordt  gesteld wegens overmacht (behalve medische overmacht), ontvangt bovenop zijn werkloosheidsuitkering een supplement van € 5,63 per dag, ten laste van de RVA.

Er wordt op deze bedragen een bedrijfsvoorheffing van 26,75% ingehouden. Voor de uitkeringen voor de maanden mei 2020 tot en met maart 2021 wordt die inhouding verlaagd tot 15%.

De werknemer die tijdelijk werkloos wordt gesteld wegens economische oorzaken heeft bovenop zijn werkloosheidsuitkering, ook recht op een supplement van minstens € 2 ten laste van de werkgever (of van het fonds voor bestaanszekerheid) voor elke werkloosheidsdag.

(*) Voorbeelden van maandelijkse bedragen voor tijdelijke werkloosheid wegens overmacht door het coronavirus:

Opgelet, het zijn louter indicatieve bedragen. Een werknemer in tijdelijke werkloosheid wordt namelijk zelden voor een volledige maand vergoed, maar enkel voor de dagen in een maand waarop hij tijdelijk werkloos is (in werkelijkheid worden de uren tijdelijke werkloosheid omgezet in dagen).

Minimum: € 55,59 x 26 = € 1.445,34 + € 146,38 (€ 5,63 x 26) = € 1.591,72 bruto – 15% = € 1.352,96 netto

Maximum: € 74,17 x 26 = € 1.928,42 + € 146,38 (€ 5,63 x 26) = € 2.074,80 bruto – 15% = € 1.763,58 netto

Die bedragen kunnen licht verschillen voor tijdelijke werkloosheid wegens economische redenen (het supplement is namelijk anders, zoals hierboven wordt uitgelegd).

Meer informatie over hoe de uitkeringen worden berekend, vindt u in het infoblad voor werknemers T2 'tijdelijke werkloosheid - COVID-19 (coronavirus)'.

Top