Follow us on twitter

U bent hier

Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening 

Voor meer inlichtingen, gelieve contact op te nemen met uw RVA-kantoor. De adressen kunt u vinden in het telefoonboek of op de site : www.rva.be

Delen

Tijdelijke werkloosheid - Covid 19 (coronavirus)

Infoblad

E1

Laatste update
16-10-2020

Tot 31.08.2020 en tot 31.12.2020 voor de uitzonderlijk hard getroffen sectoren en ondernemingen

Belangrijk

Als u uw werknemers tijdelijk werkloos stelt wegens overmacht "COVID-19", moet u een elektronische aangifte indienen van de uren tijdelijke werkloosheid in de betrokken maand.

U kunt daarvoor kiezen uit twee communicatiekanalen:

U hoeft niet tot het einde van de maand te wachten om die aangifte te doen. U kunt de aangifte al indienen zodra alle gegevens tot het einde van de maand gekend zijn.

Met een snelle en volledige aangifte kunnen de uitkeringen sneller worden betaald.

Als de tijdelijke werkloosheid de volgende maand(en) verlengd wordt, volstaat het dat u een maandelijkse aangifte ASR scenario 5 blijft indienen. U hoeft verder niets te doen.

1. Waarom dit infoblad?

Om u te informeren over de voorwaarden en de vereenvoudigde formaliteiten om een stelsel van tijdelijke werkloosheid in te voeren naar aanleiding van de verspreiding van het coronavirus COVID-19.

Als u door het coronavirus uw personeel niet meer kunt tewerkstellen, kunt u hen, als u een paar formaliteiten naleeft, deze tijdelijk werkloos stellen. Die formaliteiten kunnen ook door uw sociaal secretariaat of mandataris vervuld worden.

De werknemers kunnen tijdens die periode in principe een uitkering van de RVA krijgen.

2. Welk type tijdelijke werkloosheid?

Afhankelijk van de situatie waarin uw onderneming zich bevindt, bestaan er twee soorten tijdelijke werkloosheid waarop u eventueel een beroep kunt doen voor uw werknemers:

  • tijdelijke werkloosheid wegens overmacht
  • tijdelijke werkloosheid om economische redenen

De formaliteiten zijn verschillend voor de beide vormen van tijdelijke werkloosheid.

3. Tijdelijke werkloosheid wegens overmacht

3.1 Wat is 'overmacht'?

Overmacht veronderstelt een plotse, onvoorzienbare gebeurtenis, los van de wil van de partijen, die de uitvoering van de overeenkomst tijdelijk en volledig onmogelijk maakt.

Vanaf 13.03.2020 tot en met 31.08.2020 werd een soepele toepassing van het begrip overmacht aanvaard en werden alle situaties van tijdelijke werkloosheid door het coronavirus beschouwd als tijdelijke werkloosheid wegens overmacht, ook al kon er bijvoorbeeld nog enkele dagen worden gewerkt.

Deze soepele regeling eindigde op 31.08.2020, behalve voor de uitzonderlijk zwaar getroffen sectoren en ondernemingen, die de regeling nog verder kunnen inroepen tot 31.12.2020 (zie infoblad E2 Tijdelijke werkloosheid - COVID-19 overgangsmaatregelen).

Voorbeelden:

  • Belgische ondernemingen die worden getroffen door de gevolgen van het coronavirus, bijvoorbeeld omdat ze afhankelijk zijn van leveranciers, en die hun personeel niet meer kunnen tewerkstellen doordat de productie stil ligt.
  • Personeel uit de horeca (cafés, restaurants), bioscopen, theaterzalen, winkels en niet-essentiële handelszaken die gesloten zijn of hun activiteiten tijdelijk hebben verminderd door de regeringsmaatregelen om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan (lockdown).
  • Ondernemingen die (gedeeltelijk) sluiten omdat ze geen telewerkbare taken hebben voor (al) hun werknemers en die de maatregelen qua social distancing niet kunnen respecteren voor de uitoefening van hun werk en het transport.
  • Werknemers die werken in het kader van recreatieve, culturele of sportieve activiteiten die door de overheid zijn geannuleerd of door de organisatoren zijn uitgesteld.

Voor meer voorbeelden, zie de FAQ Tijdelijke werkloosheid Corona.

Voor deze vereenvoudigde  vorm van overmacht hoeft een onderneming niet volledig gesloten te zijn. In de praktijk betekent dit dat sommige werknemers tijdelijk werkloos kunnen worden gesteld en anderen niet. Werknemers kunnen werkloosheidsdagen en arbeidsdagen ook afwisselen.

Opgelet: De werkloosheid moet altijd een volledige arbeidsdag duren. Een werknemer kan dus niet in de voormiddag tijdelijk werkloos zijn en in de namiddag werken (of omgekeerd). 

Opmerking: specifieke vorm van tijdelijke werkloosheid wegens overmacht.

In een aantal situaties kan de oorzaak om het werk niet te kunnen uitoefenen gelegen zijn bij de werknemer:

Tijdelijke werkloosheid omwille van quarantaine:

Deze situatie doet zich voor wanneer de werknemer in quarantaine moet omdat:

  • hij in contact is gekomen met een besmet persoon,
  • hij een risicopatiënt is,
  • hij op reis is vertrokken naar het buitenland (op voorwaarde dat die reis bij vertrek niet sterk afgeraden of verboden was of het land van bestemming zich niet bevond in een rode zone).

Opgepast: De werknemer moet in het bezit zijn van een quarantainegetuigschrift dat hij moet bezorgen aan zijn werkgever.

De werknemer kan tijdelijk werkloos worden gesteld indien hij voldoet aan de vergoedbaarheidsvoorwaarden (zo mag hij niet arbeidsongeschikt zijn) en op voorwaarde dat hij niet kan telewerken.

Tijdelijke werkloosheid voor de opvang van een kind wegens sluiting van de crèche, de school, een opvangcentrum voor gehandicapten of de onderbreking van de dienstverlening aan gehandicapten

Deze situatie doet zich voor wanneer de werknemer verlof moet nemen voor de opvang van:  

  • een minderjarig kind waarmee hij samenwoont en dat niet naar het kinderdagverblijf of naar school kan gaan;
  • een gehandicapt kind dat hij ten laste heeft, ongeacht de leeftijd, dat niet naar een centrum voor opvang van gehandicapte personen kan gaan;
  • een gehandicapt kind dat hij ten laste heeft, ongeacht de leeftijd, dat een intramurale of extramurale dienstverlening of behandeling georganiseerd of erkend door de gemeenschappen geniet;

omdat dat kinderdagverblijf, die school of dat centrum geheel of gedeeltelijk is gesloten of die dienstverlening of behandeling tijdelijk is stopgezet of onderbroken, als gevolg van een maatregel om de verspreiding van het coronavirus te beperken.

Deze specifieke vorm van tijdelijke werkloosheid voor de opvang van een kind kan worden aangevraagd voor de periode van 1 oktober 2020 tot en met 31 december 2020.

Opgepast: De werknemer moet een attest sluiting corona laten invullen door de verantwoordelijke van de bevoegde instelling en het volledig ingevulde attest bezorgen aan zijn werkgever .

De werknemer kan tijdelijk werkloos worden gesteld indien hij voldoet aan de vergoedbaarheidsvoorwaarden. Het is niet vereist dat de werknemer niet kan telewerken.  

(Zie ook het infoblad E2, punt 4 voor de procedure die u moet volgen).

3.2 Welke werknemers kunt u tijdelijk werkloos stellen wegens overmacht?

Tijdelijke werkloosheid wegens overmacht kan van toepassing zijn op:

  • arbeiders en bedienden (van de privésector, de publieke sector en de non-profitsector);
  • uitzendkrachten tijdens de duur van hun uitzendcontract (eventueel hernieuwbaar);
  • werknemers die al waren ingezet voor een voorzien evenement dat pas achteraf werd geannuleerd na een beslissing van de Nationale Veiligheidsraad (voor meer informatie, zie de FAQ Tijdelijke werkloosheid Corona);
  • personeel dat werkt in onderwijsinstellingen;
  • leerlingen die een alternerende opleiding volgen (vooral leerlingen met een alternerende overeenkomst in de Franse Gemeenschap en met een Overeenkomst Alternerende Opleiding in de Vlaamse Gemeenschap).

3.3 Welke werknemers mogen niet tijdelijk werkloos wegens overmacht worden gesteld?

Tijdelijke werkloosheid wegens overmacht is niet van toepassing op:

  • statutaire ambtenaren
  • studenten
  • stagiairs (individuele beroepsopleiding of speciale leerovereenkomst voor de omscholing van mindervaliden)

Zelfstandigen in hoofdberoep hebben geen recht op tijdelijke werkloosheid wegens overmacht, ook niet bij een tijdelijke onderbreking van hun activiteit. Dat is ook het geval voor titularissen van vrije beroepers (advocaten, architecten, notarissen enz.).

3.4 Welke formaliteiten moet u vervullen als u uw werknemers tijdelijk werkloos wilt stellen wegens overmacht?

Situatie tot 31 augustus 2020 :

Dien zo snel mogelijk een elektronische aangifte ASR scenario 5 in voor de tijdelijk werkloos gestelde werknemers.

Aan de hand van die ASR scenario 5 zullen de uitbetalingsinstellingen en de RVA het bedrag van de uitkering van de tijdelijk werklozen kunnen bepalen. U hoeft niet te wachten tot het einde van de maand, maar doet dat best zo snel mogelijk, zodra alle gegevens tot het einde van de maand bekend zijn.

Als u uw aangifte volledig invult en snel indient, krijgen uw werknemers sneller hun uitkeringen.

De elektronische aangifte ASR scenario 5 wordt verder toegelicht in punt 3.5 en kan ook door uw sociaal secretariaat worden ingevuld.

Als u uitzendkrachten tewerkstelt, moet het uitzendkantoor de aangifte ASR scenario 5 invullen. Contacteer daarvoor uw uitzendkantoor.

U hoeft tot en met 31.08.2020 (of tot 31.12.2020 voor de zwaar getroffen sectoren en ondernemingen) geen mededelingen van tijdelijke werkloosheid wegens overmacht meer te sturen naar het bevoegde werkloosheidsbureau van de RVA.

U hoeft uitzonderlijk ook geen maandelijks controleformulier C3.2A, noch een kopie van de elektronische aangifte ASR scenario 5, te bezorgen aan elke tijdelijk werkloos gestelde werknemer voor de maanden maart tot en met augustus 2020 (of december 2020 voor de zwaar getroffen sectoren en ondernemingen). De tijdelijk werkloos gestelde werknemers worden gedurende die periode vrijgesteld van de verplichting om in het bezit te zijn van een kaart C3.2A. Dat geldt ook voor werknemers in de bouwsector. Aangezien er geen controleformulier hoeft te worden bezorgd, hoeven ze ook niet ingeschreven te zijn in het validatieboek (bij tijdelijke werkloosheid om economische redenen).

Situatie vanaf 1 september 2020 :

  • Ben u een uitzonderlijk hard getroffen onderneming en behoort u ook tot een uitzonderlijk hard getroffen sector?

    Dan kunt u nog tot 31 december 2020 verder gebruik maken van deze vereenvoudigde procedure tijdelijke werkloosheid (zie het infoblad E2 “coronavirus – overgangsmaatregelen). 

    Opmerking: Constructiv levert voor de bouwsector vanaf 1 september 2020 terug genummerde controlekaarten C3.2A-BOUW af voor de werknemers tewerkgesteld in de bouw. Bij een nieuwe indiensttreding moeten de nummers van de kaart van indiensttreding en de volgende maand vermeld worden in de DIMONA-aangifte (anders kan de DIMONA-aangifte niet verstuurd worden), maar de werkgever moet de controlekaart C3.2A-BOUW niet overhandigen aan de werknemer indien hij valt onder de regeling van uitzonderlijk hard getroffen sector of onderneming.

  • Bent u geen uitzonderlijk hard getroffen onderneming of behoort u niet tot een uitzonderlijk hard getroffen sector?

    Dan kunt u niet langer gebruik maken van de vereenvoudigde procedure tijdelijke werkloosheid wegens overmacht en moet u vanaf 1 september 2020 overschakelen naar tijdelijke werkloosheid werkgebrek wegens economische oorzaken (zie het infoblad E2 “coronavirus – overgangsmaatregelen”). 

    Opmerkingu kunt nog een beroep doen op tijdelijke werkloosheid wegens overmacht indien u voldoet aan de gewone voorwaarden voor overmacht. Dat wil zeggen dat de uitvoering van de arbeidsovereenkomst volledig onmogelijk moet zijn, onafhankelijk van de wil van de werkgever en de werknemer, en dat de werkgever een mededeling tijdelijke werkloosheid wegens overmacht moet versturen naar de RVA en de stukken waaruit de overmacht blijkt moet bezorgen aan de RVA (bijvoorbeeld bij tijdelijke werkloosheid ingevolge quarantaine: het quarantainegetuigschrift en bij tijdelijke werkloosheid voor de opvang van een kind: het attest sluiting corona).

3.5 Hoe dient u een ASR scenario 5 in?

U dient die aangifte ASR in via de portaalsite van de sociale zekerheid (www.socialsecurity.be > Onderneming > Onlinediensten > ASR - aangifte sociale risico's > Scenario 5 'Maandelijkse aangifte van de uren tijdelijke werkloosheid of uren schorsing bedienden'), of via batch.

Als u de portaalsite van de sociale zekerheid voor de eerste keer gebruikt, moet u zich eerst aanmelden als gebruiker voordat u de applicatie kan gebruiken. In dat geval kunt u voor al uw vragen over de ASR terecht bij Eranova op het nummer 02 511 51 51 (van maandag tot vrijdag van 7 uur tot 20 uur).

Hebt u een kaartlezer en kent u de pincode van uw eID of gebruikt u itsme? Dan kunt u snel toegang krijgen tot de online diensten (ongeveer 10 minuten). Als dat niet het geval is en u een gebruikersnaam en wachtwoord wilt gebruiken, moet u rekening houden met een wachttijd van ongeveer 10 dagen.

Meer informatie hoe de gegevens in de ASR in te vullen, vindt u in infoblad E24.

3.6 Hebben werknemers recht op uitkeringen tijdelijke werkloosheid wegens overmacht?

Werknemers in tijdelijke werkloosheid wegens overmacht zijn vrijgesteld van de wachttijd. Ze hebben dus onmiddellijk recht op uitkeringen zonder een aantal dagen arbeid in loondienst of gelijkgestelde dagen te hoeven bewijzen.

4. Tijdelijke werkloosheid om economische redenen

Werkgevers konden alle tijdelijke werkloosheid die gelinkt was aan het coronavirus, tot en met 31 augustus 2020 aangeven als tijdelijke werkloosheid wegens overmacht, ook indien er nog bepaalde dagen van de week kon gewerkt worden.

Vanaf 1 september 2020 moeten werkgevers, die niet erkend zijn als uitzonderlijk hard getroffen onderneming en die ook niet behoren tot een uitzonderlijk hard getroffen sector, overschakelen naar tijdelijke werkloosheid werkgebrek wegens economische oorzaken. Daarvoor gelden evenwel ook tot en met 31 december 2020 bepaalde overgangsmaatregelen (zie hiervoor het infoblad E2 “coronavirus – overgangsmaatregelen”).

Meer info over de procedure en de formaliteiten tijdelijke werkloosheid om economische redenen vindt u in de volgende infobladen:

4.1 Hebben werknemers in tijdelijke werkloosheid wegens economische redenen recht op uitkeringen tijdelijke werkloosheid?

Om uitkeringen tijdelijke werkloosheid wegens werkgebrek om economische redenen te kunnen krijgen, moeten werknemers in principe voldoen aan toelaatbaarheidsvoorwaarden die gelijkaardig zijn aan die voor volledige werkloosheid.

Maar werknemers in tijdelijke werkloosheid om economische redenen zijn van 01.02.2020 tot 31.12.2020 vrijgesteld van de wachttijd. Dat betekent dat ze onmiddellijk recht op uitkeringen hebben zonder een aantal dagen arbeid in loondienst of gelijkgestelde dagen te hoeven bewijzen (zoals voor werknemers in tijdelijke werkloosheid wegens overmacht).

Leerlingen zijn vrijgesteld van de wachttijd en hebben onmiddellijk recht op uitkeringen.

Meer informatie vindt u in infoblad T2 'tijdelijke werkloosheid - COVID-19 (coronavirus)'.

5. Hoeveel bedraagt de uitkering tijdelijke werkloosheid?

Bij tijdelijke werkloosheid krijgen de werknemers een bedrag gelijk aan 65% van hun gemiddelde begrensde loon (begrensd tot 2.754,76 euro per maand). Tot 31.12.2020 wordt het bedrag van de uitkering tijdelijke werkloosheid naar 70% van het gemiddelde begrensde loon gebracht.

Werknemers krijgen een daguitkering tussen € 55,59 (minimum) en € 74,17 (maximum). Voor leerlingen is het bedrag van de uitkeringen forfaitair.

Voor een volledige maand krijgt een werknemer gemiddeld 26 daguitkeringen.(*)

De werknemer (arbeider of bediende) die in de periode van 01.03.2020 tot en met 31.08.2020 tijdelijk werkloos werd gesteld wegens overmacht omwille van het coronavirus, ontving bovenop zijn werkloosheidsuitkering een supplement van € 5,63 per dag, ten laste van de RVA. Dat geldt tot en met 31 december 2020 ook nog voor de werknemer die tewerkgesteld is in een uitzonderlijk hard getroffen sector of onderneming.

Uitzondering: de werknemer die tijdelijk werkloos is omwille van de opvang van een kind, ontvangt bovenop zijn werkloosheidsuitkering tot en met 31.12.2020 altijd het supplement van
€ 5,63 per dag

Werknemers die tijdelijk werkloos worden gesteld wegens overmacht (reden 'coronavirus'), krijgen naast de werkloosheidsuitkering een supplement van 5,63 euro per dag, ten laste van de RVA. Werknemers die tijdelijk werkloos worden gesteld wegens werkgebrek op grond van economische oorzaken, hebben ook recht op een supplement van minstens € 2 ten laste van de werkgever (of van het fonds voor bestaanszekerheid), naast hun werkloosheidsuitkering voor elke werkloosheidsdag.

Op die bedragen wordt een bedrijfsvoorheffing van 26,75% ingehouden. Voor de uitkeringen voor de maanden mei 2020 tot en met december 2020 werd die inhouding verlaagd tot 15%.

(*) Voorbeelden van maandelijkse bedragen voor tijdelijke werkloosheid wegens overmacht door het coronavirus:

Opgelet, het zijn louter indicatieve bedragen. Een werknemer in tijdelijke werkloosheid wordt namelijk zelden voor een volledige maand vergoed, maar enkel voor de dagen in een maand waarop hij tijdelijk werkloos is (in werkelijkheid worden de uren tijdelijke werkloosheid omgezet in dagen).

Minimum: € 55,59 x 26 = € 1.445,34 + € 146,38 (€ 5,63 x 26) = € 1.591,72 bruto – 15% = € 1.352,96 netto

Maximum: € 74,17 x 26 = € 1.928,42 + € 146,38 (€ 5,63 x 26) = € 2.074,80 bruto – 15% = € 1.763,58 netto

Die bedragen kunnen licht verschillen voor tijdelijke werkloosheid wegens economische redenen (het supplement is namelijk anders, zoals hierboven wordt uitgelegd).

Meer informatie over hoe de uitkeringen worden berekend, vindt u in het infoblad voor werknemers T2 'tijdelijke werkloosheid - COVID-19 (coronavirus)'.

Voor meer informatie over de overgangsmaatregelen die gelden na 31.08.2020, zie het infoblad E2 Tijdelijke werkloosheid - COVID-19 overgangsmaatregelen.

Top