Follow us on twitter

U bent hier

Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening 

Voor meer inlichtingen, gelieve contact op te nemen met uw RVA-kantoor. De adressen kunt u vinden in het telefoonboek of op de site : www.rva.be

Delen

Verlof voor mantelzorg

Infoblad

T164

Laatste update
01-09-2020

Wat is verlof voor mantelzorg?

Het verlof voor mantelzorg is een nieuw thematisch verlof zoals we reeds het ouderschapsverlof, het verlof voor medische bijstand en palliatief verlof kennen.

Door dit verlof voor mantelzorg, kan de werknemer zijn prestaties volledig of gedeeltelijk onderbreken om hulp of bijstand te geven aan een persoon die wegens zijn hoge leeftijd, gezondheidstoestand of zijn handicap kwetsbaar is en zich in een afhankelijkheidssituatie bevindt.  Het dient niet noodzakelijk te gaan om een familie – of gezinslid.

Om een verlof voor mantelzorg te kunnen genieten, moet je erkend zijn als mantelzorger van de persoon voor wie je dit verlof wil opnemen. Je moet een erkenningsaanvraag door middel van een verklaring op eer indienen bij uw ziekenfonds die een beslissing hierover zal nemen.

Voor alle informatie over de erkenning als mantelzorger kan je contact opnemen met je ziekenfonds.

Een erkenning als mantelzorger die in aanmerking kan komen voor het verlof voor mantelzorg blijft 1 jaar geldig vanaf de ondertekening van de verklaring op erewoord maar kan verlengd worden.

Vanaf 01.09.2020 is het mogelijk om als erkende mantelzorger het nieuwe thematisch verlof aan te vragen bij de werkgever en de RVA.

Welke reglementering is van toepassing?

Het verlof voor mantelzorg is geregeld in de artikelen 100ter en 102ter van de Herstelwet van 22 januari 1985.

Wie kan verlof voor mantelzorg nemen?

Het verlof voor mantelzorg is van toepassing op:

  • de werknemers uit de private sector en de contractuele personeelsleden van de publieke sector (dus personeelsleden met een arbeidsovereenkomst);
  • de statutaire personeelsleden van de overheden van de gewesten en de gemeenschappen.

Voor de statutaire personeelsleden van de federale overheid en de autonome overheidsbedrijven is er een ontwerp van koninklijk besluit dat het recht op verlof voor mantelzorg regelt. Op heden is dit koninklijk besluit nog niet in werking getreden.

Algemene opmerking

Het verlof voor mantelzorg is een recht. Het kan u niet geweigerd worden wanneer de overheid waarvoor u werkt dit in zijn reglementering heeft voorzien.

Opmerking voor de statutaire personeelsleden van niet-federale diensten

De reglementering van het verlof voor mantelzorg is niet automatisch van toepassing op statutaire personeelsleden van de deelstaten.

Het bevoegde gewest of de bevoegde gemeenschap moet eerst het verlof voor mantelzorg in zijn of haar eigen reglementering opnemen.

Als je dus statutair bent bij een administratie of overheidsdienst die afhangt van een gewest, een gemeenschap, een lokaal bestuur, een provinciaal bestuur of het onderwijs, neem dan contact op met de overheid waarbij je werkt, om te weten of je recht hebt op het nieuwe verlof voor mantelzorg. Als dat het geval is, kun je onderbrekingsuitkeringen krijgen van de RVA aan dezelfde voorwaarden als de andere werknemers. 

Welke onderbrekingsmogelijkheden zijn er?

Je kunt het verlof voor mantelzorg onder volgende vormen nemen:

  • via een halftijdse onderbreking, om je prestaties te verminderen en nog 50% van een voltijdse uurregeling te blijven werken;
  • via een onderbreking met 1/5, om je prestaties te verminderen en nog 80% van een voltijdse uurregeling te blijven werken;
  • via een volledige schorsing, om volledig te stoppen met werken.

Wat zijn de voorwaarden om een verlof voor mantelzorg te bekomen?

1.     Anciënniteitsvoorwaarde

Er is geen anciënniteitsvoorwaarde voor de opname van het verlof voor mantelzorg.

2.     Tewerkstellingsvoorwaarden

Op de begindatum van het verlof voor mantelzorg moet je als volgt tewerkgesteld zijn:

  • voltijds, als je een 1/5 onderbreking vraagt;
  • voltijds, als je een 1/2 onderbreking vraagt;
  • Er is geen tewerkstellingsvoorwaarde voor de volledige schorsing.

3.     Erkenning als mantelzorger

Zowel ten aanzien van je werkgever als van de RVA moet je het bewijs toevoegen dat je erkend bent als mantelzorger van de zorgbehoevende persoon

4.     Cumulatie met inkomsten of activiteiten

Bovendien mag je geen activiteit uitoefenen die niet mag worden gecumuleerd met de uitkeringen. Je dient alle cumulregels zoals voorzien door de reglementering voor de medische bijstand van je sector na te leven. In infoblad T1 vind je daar meer informatie over.

5.     Andere toegangsvoorwaarden

De andere toegangsvoorwaarden die niet specifiek geregeld zijn, zijn dezelfde als bij verlof voor medische bijstand. Dit betekent dat de regels voor het verlof voor medische bijstand afhankelijk zijn van de sector. Bijgevolg, zijn de toepasselijke regels deze van:

  • het KB van 10.08.1998 voor de werknemers van de privésector en de provinciale en lokale besturen;
  • het KB van 10.06.2002 voor de werknemers van de autonome overheidsbedrijven;
  • het KB van 07.05.2999 voor de werknemers van de publieke sector;
  • het KB van 12.08.1991 voor de werknemers van het onderwijs;
  •  ….

Hoe lang kan ik verlof voor mantelzorg nemen?

Krediet per werknemer

Het recht op de volledige schorsing bedraagt maximum zes maanden over de gehele beroepsloopbaan of maximum 12 maanden in geval van een opname in een halftijdse of 1/5 onderbreking.

Krediet per zorgbehoevende persoon

Een werknemer kan volgens de huidige reglementering slechts 1 maand voltijds verlof voor mantelzorg (of 2 maanden halftijds of 1/5) nemen per zorgbehoevende persoon. 

Met andere woorden, hij kan in totaliteit wel 6 maanden voltijds verlof voor mantelzorg nemen maar dan voor 6 verschillende zorgbehoevende personen.

Welke formaliteiten moet je vervullen om verlof voor mantelzorg te verkrijgen?

Bij elke aanvraag om verlof voor mantelzorg moet je 2 verschillende stappen zetten:

1. De werkgever schriftelijk in kennis stellen van je voornemen;

2. Een aanvraag indienen bij de RVA

De 2 stappen in die procedure, evenals de behandeling van je aanvraag door de RVA, worden uitgelegd in het infoblad T14

Hoeveel bedraagt de onderbrekingsuitkering?

Principe

De onderbrekingsuitkering is forfaitair.  Het bedrag wordt niet berekend in functie van uw loon.

Waar kan je de geldende bedragen raadplegen?

De onderbrekingsuitkeringen voor het verlof voor mantelzorg zijn deze die gelden voor het verlof voor medische bijstand.

Om het bedrag te kennen van de onderbrekingsuitkeringen kun je de rubriek " 'barema's'", in het gedeelte documentatie  van onze site raadplegen.

Wanneer verliest je je recht op onderbrekingsuitkeringen?

Je recht op onderbrekingsuitkeringen gaat verloren:

  • aan het einde van de maximale vergoedbaarheidstermijn of aan het einde van de termijn vermeld in de overeenkomst met je werkgever, behalve indien die termijn wordt verlengd na onderling akkoord;
  • vanaf de dag waarop je het werk hervat bij dezelfde of bij een andere werkgever;
  • vanaf de dag waarop je arbeidsovereenkomst eindigt;
  • vanaf de dag waarop je een pensioen ontvangt;
  • vanaf de dag waarop je een ander politiek mandaat uitoefent dan gemeenteraadslid of OCMW-raadslid (in geval van tewerkstelling bij een autonoom overheidsbedrijf);
  • vanaf de dag waarop je gedurende meer dan 12 maanden een volledige loopbaanonderbreking cumuleert met een zelfstandige activiteit;
  • vanaf de dag waarop je gedurende meer dan 24 maanden een halftijdse onderbreking of 60 maanden een 1/5 onderbreking cumuleert met een zelfstandige activiteit;
  • vanaf de dag waarop je een zelfstandige activiteit aanvat tijdens een periode van gedeeltelijke loopbaanonderbreking;
  • vanaf de dag waarop je een nevenactiviteit in loondienst aanvat;
  • vanaf de dag waarop je het aantal uren van je nevenactiviteit in loondienst uitbreidt.

Komen de periodes van loopbaanonderbreking in het kader van het verlof voor mantelzorg in aanmerking voor de berekening van de totale duur van de loopbaanonderbreking of van het “tijdskrediet”?

NEEN, er wordt geen rekening gehouden met de periodes van loopbaanonderbreking in het kader van het verlof voor mantelzorg om voor de berekening van de maximumduur van de loopbaanonderbreking of van het “tijdskrediet” die je in het totaal kunt genieten in de loop van uw loopbaan.

Ben je tijdens de periode van loopbaanonderbreking in het kader van mantelzorg beschermd tegen ontslag?

Zowel bij volledige als bij gedeeltelijke loopbaanonderbreking ben je beschermd tegen ontslag.

Die bescherming gaat in op de dag van het akkoord of, indien je gebruik maakt van een recht, op de dag van de schriftelijke kennisgeving aan de werkgever. Ze eindigt 3 maanden na de loopbaanonderbreking.

Tijdens die beschermde periode mag je werkgever je arbeidsovereenkomst niet eenzijdig beëindigen, tenzij om dringende of voldoende redenen.

Als voldoende reden wordt beschouwd een door de rechter als zodanig erkende reden waarvan de aard en de oorzaak vreemd zijn aan de loopbaanonderbreking.

Geeft je werkgever toch een opzegging wanneer je in volledige onderbreking bent, dan kan de opzeggingstermijn pas beginnen lopen na het einde van je volledige onderbreking. De opzeggingstermijn kan daarentegen wel beginnen lopen tijdens een periode van halftijdse of 1/5 onderbreking.

In geval van onmiddellijke verbreking van de overeenkomst (zonder het presteren van de opzegging), is de verbrekingsvergoeding gelijk aan de duur van de opzeggingstermijn (berekend alsof de werknemer zijn prestaties niet verminderd had) en in functie van het laatste loon (d.w.z. op grond van het verschuldigd loon voor verminderde prestaties).

Ontslaat je werkgever je tijdens de beschermde periode zonder dringende of voldoende reden, dan moet hij je - bovenop de normale opzeggings- of verbrekingsvergoeding - een forfaitaire vergoeding betalen die gelijk is aan 6 maanden loon op grond van het verminderd loon in geval van vermindering van de prestaties.

Bij ontslag moet je onmiddellijk en schriftelijk het bevoegde RVA-kantoor verwittigen.

Welke invloed hebben de onderbrekingsuitkeringen op uw belastingen?

De onderbrekingsuitkering is belastbaar.  Fiscaal gezien wordt zij beschouwd als een vervangingsinkomen.

Inhouding van bedrijfsvoorheffing

Alle onderbrekingsuitkeringen zijn onderworpen aan een bedrijfsvoorheffing.

Door die inhouding aan de bron daalt het bedrag van uw onderbrekingsuitkering maar het voordeel daarvan is dat je minder belastingen zal moeten bijbetalen na de definitieve berekening ervan.

De bedrijfsvoorheffing die ingehouden wordt op je uitkering bedraagt:

  • 10,13% indien je in volledige loopbaanonderbreking bent;
  • 17,15% indien je in halftijdse of 1/5 onderbreking bent.

Eventuele vrijstelling van de bedrijfsvoorheffing

Indien je een Franse grensarbeider bent of indien je een Franse fiscale inwoner bent met de Franse nationaliteit en je je loon ontvangt van een Belgische openbare werkgever, kun je vrijstelling bekomen van de bedrijfsvoorheffing.

Indien je tijdens de loopbaanonderbreking dat statuut verliest, moet je het RVA-kantoor verwittigen omdat je dan geen recht meer hebt op de vrijstelling van bedrijfsvoorheffing.

Voor meer informatie hieromtrent kun je het infoblad “Kunt u vrijgesteld worden van de bedrijfsvoorheffing ingehouden op de onderbrekingsuitkeringen” raadplegen.

Belastingaangifte

Met de fiche 281.18, waarop het totaal van de ontvangen uitkeringen vermeld staat en, in voorkomend geval, het totaal van de bedrijfsvoorheffing ingehouden tijdens het belastingjaar kun je je belastingsaangifte invullen.

In geval van laattijdige betaling, zullen de ontvangen sommen vermeld staan op de fiche 281.18 van het jaar van de betaling.

Die fiche wordt je elektronisch toegestuurd.  Je kunt de fiche raadplegen in je ‘eBox’ of via je dossier ‘loopbaanonderbreking/tijdskrediet’. Dat kan ook via ‘Tax-on-web/My Minfin’.

Als je toch nog een papieren exemplaar van je fiscale fiche wenst te ontvangen, dan kun je dat vragen aan het RVA-kantoor dat bevoegd is voor je woonplaats. 

Wat is de “eBox”?

De “eBox” is de onlinedienst van de sociale zekerheid. Het is een persoonlijke en beveiligde mailbox waarmee elke burger op een gecentraliseerde manier officiële documenten kan ontvangen van de verschillende diensten van de sociale zekerheid, waaronder de RVA.

De “eBox” is beschikbaar op de website www.mysocialsecurity.be. Om hem te activeren, moet je enkel je e-mailadres meedelen. Vervolgens zul je per mail worden verwittigd zodra een mededeling beschikbaar is in je “eBox”. Om in te loggen en de documenten die beveiligd werden doorgestuurd te raadplegen, hoef je je enkel aan te melden met je elektronische identiteitskaart (ook “eID” genoemd) of met een “burgertoken”. 

Bijkomende inlichtingen?

Voor alle bijkomende vragen over de invloed van de onderbrekingsuitkeringen op de berekening van je belastingen, moet je je wenden tot de FOD Financiën: https://finances.belgium.be.

Bestaan er andere vormen van loopbaanonderbreking naast die voorzien in het kader van het verlof voor mantelzorg?

Ja. Naast het verlof voor mantelzorg kun je je prestaties onderbreken of verminderen in het kader van andere thematische verloven of van een tijdskrediet (in de privésector) of een gewone loopbaanonderbreking (in de openbare sector).

De thematische verloven

De thematische verloven zijn specifieke vormen van loopbaanonderbreking die inspelen op specifieke behoeften. Naast het verlof voor mantelzorg bestaan er nog drie andere thematische verloven:

  • de medische bijstand, dat maakt het je mogelijk om te zorgen voor een zwaar ziek familielid of een zwaar ziek gezinslid;
  • het palliatief verlof; het biedt je de mogelijkheid om bijstand te verlenen aan een persoon die aan een ongeneeslijke ziekte lijdt en terminaal is;
  • het ouderschapsverlof; het biedt je de mogelijkheid om te zorgen voor uw kind(eren) jonger dan 12 jaar (of jonger dan 21 jaar, in geval van een handicap van minstens 66% of minstens 4 punten in pijler 1 of minstens 9 punten in de 3 pijlers samen van de medisch-sociale schaal, in de zin van de kinderbijslagreglementering.

Het tijdskrediet in de privésector

Naast de thematische verloven heb je, indien je in de privésector werkt, ook de mogelijkheid om een tijdskrediet te bekomen.

Het tijdskrediet kan gevraagd worden omwille van de volgende motieven:

  • zorg of medische bijstand verlenen aan een zwaar ziek gezins- of familielid tot de 2de graad;
  • palliatieve zorgen verstrekken;
  • zorgen voor zijn zwaar ziek minderjarig kind;
  • zorgen voor zijn gehandicapt kind jonger dan 21 jaar.

Opgelet! De toegangsvoorwaarden, de duur, de aanvraagprocedure en de onderbrekingsuitkeringen met motief zijn verschillend van deze voorzien in het kader van het verlof voor medische bijstand. Voor meer inlichtingen: zie de rubriek “FAQ”.

In het infoblad T160 vind je alle details van de reglementering van het tijdskrediet met motief.

De gewone loopbaanonderbreking in de openbare sector

Naast de thematische verloven heb je, indien je in de openbare sector werkt (dat wil zeggen in een autonoom overheidsbedrijf, in een administratie of een dienst die ervan afhangt of in het onderwijs) ook de mogelijkheid om een gewone loopbaanonderbreking te bekomen.

De gewone loopbaanonderbreking kan om eender welk motief worden gevraagd.

Opgelet! De toegangsvoorwaarden, de duur en de uitkeringen voor de gewone loopbaanonderbreking verschillen van deze voorzien in het kader van het verlof voor mantelzorg. Bovendien:

  • gelden in de administraties en de diensten die ervan afhangen andere regels, afhankelijk van de bevoegde overheid (federale, regionale, communautaire overheid ...);
  • gelden in het onderwijs en de CLB andere regels, afhankelijk van de bevoegde gemeenschap (Vlaamse, Franse of Duitstalige Gemeenschap).

Bijkomende informatie

Indien je meer informatie wenst over het palliatief verlof, het ouderschapsverlof, het tijdskrediet of de gewone loopbaanonderbreking in de openbare sector, kun je daarover verschillende infobladen raadplegen. Je vindt ze op onze website: www.rva.be.

Welke invloed heeft de loopbaanonderbreking in het kader van het verlof voor mantelzorg op je pensioen?

Voor alle vragen betreffende de gelijkstelling van periodes van loopbaanonderbreking voor de toekenning van het pensioen, dienen werknemers zich tot de Federale Pensioendienst (FPD) te wenden.

FPD: Zuidertoren te 1060 BRUSSEL – Tel 1765 (gratis nummer). Internet:   http://www.onprvp.fgov.be of http://www.mypension.be.

 
Top