Privésector - Tijdskrediet - landingsbanen
Wat is een landingsbaan?
De landingsbaan laat toe jouw prestaties met 1/5 of 1/2 te verminderen tot op het moment dat je met pensioen gaat. Je kunt het recht op tijdskrediet bekomen bij je werkgever vanaf 60 jaar of vanaf 55 jaar onder bepaalde voorwaarden.
Ook de uitkeringen van de RVA kunnen pas vanaf 60 jaar worden toegekend volgens de algemene regel. Als uitzondering op die regel kunnen de uitkeringen worden toegekend van 55 jaar tot en met 59 jaar, voor zover een intersectoriële en sectoriële cao het gebruik van de afwijkende voorwaarden mogelijk maakt. […]
Wat zijn de verschillende vormen van loopbaanonderbreking in het kader van tijdskrediet landingsbaan?
-
De onderbreking tot 1/2. Dat biedt je de mogelijkheid om je prestaties (van minstens 3/4 van een voltijdse betrekking) te verminderen om halftijds te gaan werken tot aan je pensioen. Die vorm van onderbreking moet worden genomen per minimumperiode van 3 maanden.
-
De onderbreking met 1/5. Je kunt je (voltijdse) prestaties verminderen om 4/5 te gaan werken tot aan je pensioen. Die vorm van onderbreking moet worden genomen per minimumperiode van 6 maanden.
Wat in geval van deeltijdse tewerkstelling bij twee verschillende werkgevers?
Zie infoblad T163.
Welke voorwaarden moet ik vervullen om een landingsbaan bij mijn werkgever te krijgen?
Bij het begin van het tijdskrediet moet je ten minste 60 jaar oud zijn en op het ogenblik van de schriftelijke kennisgeving aan de werkgever voldoen aan de volgende 3 voorwaarden:
1. De voorwaarde van het beroepsverleden
Wanneer u 60 jaar of ouder bent in 2026, moet u 26 jaar beroepsverleden bewijzen als vrouw en 31 jaar beroepsverleden als man. Dit aantal jaren beroepsverleden wordt jaarlijks verhoogd, om in 2030 te komen tot 30 jaar voor vrouwen en 35 jaar voor mannen.
Wanneer u tussen de 55 en 59 jaar bent en u valt onder één van de uitzonderingsbepalingen (zwaar beroep, onderneming in moeilijkheden/herstructurering, ongeschiktheid in de bouwsector of maatwerkbedrijven en beschutte werkplaatsen), dan is het vereiste beroepsverleden 25 jaar.
2. De anciënniteitsvoorwaarde
Je moet minstens 2 jaar anciënniteit hebben bij de werkgever bij wie je de landingsbaan vraagt. Die periode van 2 jaar kan worden verminderd in onderling overleg tussen de werknemer en de werkgever.
3. De tewerkstellingsvoorwaarde
- om een halftijdse landingsbaan te bekomen, moet je gedurende 24 maanden ten minste 3/4 gewerkt hebben bij je huidige werkgever;
- om een 1/5 landingsbaan te bekomen, moet je bij je huidige werkgever beschikken over een gewoonlijke arbeidsregeling van 5 dagen of meer én gedurende 24 maanden ofwel:
- voltijds hebben gewerkt;
- ofwel 4/5 in het kader van het algemeen stelsel van het 1/5 tijdskrediet
Deeltijdse tewerkstellingen bij verschillende werkgevers mogen voor de beoordeling van de tewerkstellingsvoorwaarde worden samengeteld op voorwaarde dat de werkgever waar het 1/5 tijdskrediet wordt genomen hiermee akkoord gaat.
Opmerking: als de anciënniteitsvoorwaarde van 2 jaar in onderling akkoord met je werkgever wordt verminderd, kan er ook rekening worden gehouden met de tewerkstellingen bij je vorige werkgevers om aan de tewerkstellingsvoorwaarde van 24 maanden te voldoen.
Voor meer informatie consulteer het infoblad T193 - Tijdskrediet landingsbaan – Recht op verlof bij de werkgever en recht op onderbrekingsuitkeringen toegekend door de RVA (Van toepassing op werknemers die de schriftelijke kennisgeving aan hun werkgever hebben gericht vanaf 01.01.2026)
Wanneer u uw schriftelijke kennisgeving aan uw werkgever richtte vóór 01.01.2026 dan consulteert u: T161 - Het tijdskrediet landingsbaan - Recht bij de werkgever & T162 - Het tijdskrediet landingsbaan - Recht op onderbrekingsuitkeringen
Wat zijn de uitzonderingen om een landingsbaan bij mijn werkgever te bekomen vanaf 55 jaar?
Je kunt een landingsbaan bekomen vanaf de leeftijd van 55 jaar als je voldoet aan een van de volgende uitzonderingen:
- Op het ogenblik van de schriftelijke kennisgeving aan je werkgever ben je actief geweest in een zwaar beroep gedurende ten minste 5 jaar/7 jaar tijdens de 10/15 voorgaande jaren
- De arbeidsarts bevestigt dat u ongeschikt bent om uw beroepsactiviteit voort te zetten in uw oorspronkelijke uurregeling bij een werkgever uit de bouwsector.
- Je bent een doelgroep-medewerker bij een beschutte werkplaats, een sociale werkplaats of een maatwerkbedrijf.
- Je hebt een lange loopbaan.
Wat is een zwaar beroep?
Er bestaan 3 categorieën van zware beroepen:
- werk in wisselende ploegen: het gaat om werk in minstens 2 ploegen met minstens 2 werknemers die hetzelfde werk verrichten wat de inhoud en de omvang betreft, die elkaar opvolgen in de loop van de dag zonder dat er een onderbreking is tussen de opeenvolgende ploegen en zonder dat de overlapping langer duurt dan een kwart van hun dagelijkse opdrachten en op voorwaarde dat de werknemer beurtelings van ploeg verandert;
- werk in onderbroken diensten: het gaat om werk waarbij je permanent werkt in dagprestaties waarvan de begintijd en eindtijd minimum 11 uur uit elkaar liggen, met een onderbreking van minstens 3 uur en minimumprestaties van 7 uur.
- tewerkstelling in een arbeidsregime met nachtprestaties: zoals bepaald in artikel 1 van de collectieve arbeidsovereenkomst (cao) nr. 46 betreffende de begeleidingsmaatregelen voor ploegenarbeid met nachtprestaties alsook voor andere vormen van arbeid met nachtprestaties. Concreet betreft het dus prestaties die gewoonlijk worden verricht in arbeidsregimes met prestaties tussen 20 uur en 6 uur 's ochtends, uitgezonderd:
- de personen tewerkgesteld in een familieonderneming waar gewoonlijk alleen bloedverwanten, aanverwanten of pleegkinderen arbeid verrichten onder het uitsluitend gezag van de vader, de moeder of de voogd;
- het varend personeel van de visserijbedrijven en van de koopvaardij alsmede het varend personeel in het luchtvervoer.
Ik zit reeds in het stelsel van de 1/5 landingsbaan tot aan het pensioen. Kan ik overstappen naar de halftijdse landingsbaan?
Ja je kan een vroegtijdig einde stellen aan je 1/5 landingsbaan mits akkoord van je werkgever. U moet nadien een nieuwe aanvraag halftijdse landingsbaan indienen en voldoen aan alle voorwaarden.
Hoe het beroepsverleden berekenen?
Voor meer informatie consulteer het infoblad T193 - Tijdskrediet landingsbaan – Recht op verlof bij de werkgever en recht op onderbrekingsuitkeringen toegekend door de RVA (van toepassing op werknemers die de schriftelijke kennisgeving aan hun werkgever hebben gericht vanaf 01.01.2026)
Wanneer u uw schriftelijke kennisgeving aan uw werkgever richtte vóór 01.01.2026 dan consulteert u: T161 - Het tijdskrediet landingsbaan - Recht bij de werkgever & T162 - Het tijdskrediet landingsbaan - Recht op onderbrekingsuitkeringen
Welke zijn de periodes gelijkgesteld met arbeid in loondienst?
Voor meer informatie consulteer het infoblad T193 - Tijdskrediet landingsbaan – Recht op verlof bij de werkgever en recht op onderbrekingsuitkeringen toegekend door de RVA (Van toepassing op werknemers die de schriftelijke kennisgeving aan hun werkgever hebben gericht vanaf 01.01.2026).
Wanneer u uw schriftelijke kennisgeving aan uw werkgever richtte vóór 01.01.2026 dan consulteert u: T161 - Het tijdskrediet landingsbaan - Recht bij de werkgever & T162 - Het tijdskrediet landingsbaan - Recht op onderbrekingsuitkeringen.
Wie moet de berekening van het beroepsverleden als loontrekkende uitvoeren en hoe gebeurt de aangifte ervan bij de RVA?
Als werknemer die tijdskrediet aanvraagt, heb je de verantwoordelijkheid om de berekening van je beroepsverleden uit te voeren.
In theorie moet je dus je beroepsverleden als loontrekkende kunnen bewijzen en daarvan het bewijs leveren aan de RVA. Je bent evenwel vrijgesteld van de indiening van verantwoordingsstukken over de gegevens die onze dienst kan bekomen bij andere socialezekerheidsinstellingen, met andere woorden de loopbaangegevens in België, beheerd door SIGEDIS.
NB: SIGEDIS is de instelling die de sociale gegevens over je loopbaan beheert, door ze te verzamelen en te registreren in haar databanken. Die databanken worden ter beschikking gesteld van openbare instellingen zoals de RVA, opdat ze kunnen worden gebruikt. Als je meer uitleg wil over dat onderwerp, kun je hun website raadplegen: www.sigedis.be.
Aangezien SIGEDIS geen afrekening bezorgt van de dagen doorgebracht onder de wapens naar aanleiding van een oproeping of een wederoproeping bij het leger, noch de dagen als gewetensbezwaarde of de prestaties als dienstplichtige gelijkgesteld aan militaire dienst, moet je, als je je in een van die situaties bevond, de RVA een bewijs leveren dat het aantal dagen vermeldt die in aanmerking kunnen worden genomen.
Aangezien SIGEDIS evenmin de afrekening bezorgt van de dagen tewerkstelling in het buitenland, moet je, als je hebt gewerkt als loontrekkende in een ander land van de Europese Economische Ruimte, het schriftelijk bewijs daarvan bezorgen aan de RVA, via alle nodige middelen (bijvoorbeeld: het Europees formulier U1 ingevuld door de bevoegde buitenlandse instelling of elk ander bewijs).
Kan de RVA op voorhand mijn beroepsverleden berekenen om te bepalen of ik voldoe aan het vereiste beroepsverleden als loontrekkende?
Ja. Als je dat wil, kun je aan het kantoor van de RVA waarvan je afhangt, vragen om je beroepsverleden als loontrekkende te berekenen. Je moet dan het formulier “C61 beroepsverleden landingsbanen” invullen.
Op basis van die aanvraag zal het RVA-kantoor je beroepsverleden berekenen met behulp van de gegevens die beschikbaar zijn bij de Kruispuntbank van de Sociale Zekerheid. Het zal je dan op de hoogte brengen van het resultaat.
Als je onvoldoende beroepsverleden hebt, dan kun je eventueel een nieuwe aanvraag tot berekening indienen op grond van bijkomende bewijsstukken (bijvoorbeeld het bewijs van jaren loopbaan als loontrekkende in een ander Europees land).
Als uit het antwoord van je RVA-kantoor blijkt dat:
- je niet de vereiste jaren beroepsverleden als loontrekkende hebt (zelfs na een eventuele nieuwe berekening op basis van bijkomende bewijsstukken), kun je geen tijdskrediet landingsbaan krijgen bij je werkgever en heb je dus geen recht op een uitkering van de RVA.
- je ten minste de vereiste jaren beroepsverleden als loontrekkende hebt, kun je dat bewijs aan je werkgever bezorgen wanneer je hem vraagt om gebruik te maken van jouw recht op tijdskrediet landingsbaan. Wanneer je vervolgens de aanvraag om onderbrekingsuitkeringen indient, moet je dat antwoord ook bijvoegen bij je aanvraag.
Ik ben 60 jaar maar ik heb geen 26/31 jaar beroepsverleden op het ogenblik van de schriftelijke kennisgeving aan de werkgever. Kan ik een landingsbaan met uitkeringen genieten?
Neen, je moet ten minste 26/31 jaar beroepsverleden als werknemer in loondienst bewijzen om een landingsbaan te kunnen genieten. Als je echter de maximumduur van het tijdskrediet met motief nog niet hebt uitgeput, zou je een onderbreking kunnen aanvragen in dat stelsel bij je werkgever als je een motief kunt inroepen dat voorzien is in de reglementering.
Vanaf welke leeftijd kan ik een halftijdse of 1/5 landingsbaan met uitkeringen genieten?
Je kunt het recht op onderbrekingsuitkeringen verkrijgen vanaf 60 jaar.
Je kan uitkeringen aanvragen tussen 55 tot en met 59 jaar onder bepaalde voorwaarden. Er moet een intersectoriële cao zijn die dat mogelijk maakt.
Momenteel is dat de interprofessionele cao nr. 179 die het mogelijk maakt om onderbrekingsuitkeringen te verkrijgen bij een landingsbaan vanaf de leeftijd van 55 jaar voor de periode van 01.01.2026 tot en met 31.12.202527 en de cao nr.180 voor de periode van 01.01.2028 tot 30.6.2029.
Er moet ook een sectorale cao zijn afgesloten in toepassing van de interprofessionele cao nr. 179 of 180.
In geval van tewerkstelling in een onderneming die erkend is als onderneming in moeilijkheden of in herstructurering, moet er een ondernemings-cao zijn afgesloten.
Wanneer je werkt bij een werkgever die niet afhangt van een paritair comité of waarvan het paritair comité niet werkzaam is, is een toetredingsakte tussen de werkgever en de werknemers of een wijziging van het arbeidsreglement van de onderneming vereist om cao nr. 179 of 180 toe te passen.
Wat zijn de voorwaarden om een landingsbaan met uitkeringen te bekomen tussen 55 tot en met 59 jaar?
Voor zover de cao’s het mogelijk maken (zie de vraag/het antwoord hierboven) kun je de uitkeringen bekomen vóór 60 jaar wanneer je voldoet aan een van de volgende afwijkende voorwaarden:
1. Je bent tewerkgesteld in een onderneming die erkend is als zijnde in herstructurering of in moeilijkheden op de aanvangsdatum van je tijdskrediet eindeloopbaan en bewijs je een loopbaan van 25 jaar als loontrekkende;
2. Op de datum van de schriftelijke kennisgeving aan de werkgever, kun je 35 jaar beroepsloopbaan in loondienst bewijzen in de zin van de reglementering “werkloosheid met bedrijfstoeslag”;
3. Op het ogenblik van de schriftelijke kennisgeving aan de werkgever bewijs je een loopbaan van 25 jaar als loontrekkende en werd je ofwel:
a. minstens 5 jaar, gedurende de 10 voorgaande jaren tewerkgesteld in een zwaar beroep;
b. minstens 7 jaar, gedurende de 15 voorgaande jaren tewerkgesteld in een zwaar beroep;
c. minstens 20 jaar tewerkgesteld in een stelsel van nachtarbeid, beoogd in artikel 1 van de collectieve arbeidsovereenkomst nr. 46;
d. tewerkgesteld door een werkgever die afhangt van het paritair comité van de bouwsector en je beschikt over een attest dat werd afgeleverd door een arbeidsarts waarin je ongeschiktheid om je beroepsactiviteit voort te zetten, wordt bevestigd.
4. Je bent een werknemer tewerkgesteld bij een werkgever van het paritair comité 327 voor een beschutte werkplaats, een sociale werkplaats of een maatwerkbedrijf en je hebt minstens 25 jaar beroepsverleden als loontrekkende op het ogenblik van de schriftelijke kennisgeving aan de werkgever. Het kaderpersoneel is uitgesloten.
Deze afwijking is geldig van 01.01.2026 tot en met 30.06.2029.
