U bent een uitkeringsgerechtigd werkloze (uitkeringsaanvraag vanaf 01.03.2026) en u wenst studies, een opleiding of een stage te volgen?

Waarover gaat dit infoblad?

Werklozen die tijdens hun werkloosheid willen studeren of een opleiding of stage willen volgen en hun werkloosheidsuitkeringen wensen te behouden, moeten worden vrijgesteld van een aantal verplichtingen.

In dit infoblad leest u:

• waar u de vrijstelling kan bekomen;
• wat de gevolgen zijn van de vrijstelling op uw verplichtingen als werkloze;
• wat de financiële gevolgen zijn van de vrijstelling voor de beperkte duur van uw recht op werkloosheidsuitkeringen;
• wat u moet doen na afloop van uw studie, opleiding of stage.

Indien u onder de overgangsmaatregelen valt, gelieve het infoblad T58 te lezen – “U bent een uitkeringsgerechtigd werkloze die onder de overgangsmaatregelen valt en u wenst studies, een opleiding of een stage te volgen?”.

Ontvangt u inschakelingsuitkeringen, beschermingsuitkeringen of kunstwerkuitkeringen? Dan is dit infoblad niet op u van toepassing.
Als u inschakelingsuitkeringen ontvangt, lees dan het infoblad T27 “Hervorming van de inschakelingsuitkeringen – De beperking van het recht in de tijd – Overgangsmaatregelen”.
Als u beschermingsuitkeringen ontvangt, lees dan het infoblad T166 “Heeft u recht op beschermingsuitkeringen?”
Als u kunstwerkuitkeringen ontvangt, lees dan het infoblad T191 “Welke specifieke regels zijn van toepassing op de kunstwerkers vanaf 1 januari 2024?”

Over welke studies, opleidingen en stages gaat het?

Er wordt een onderscheid gemaakt tussen

• de beroepsopleiding: een opleiding voorzien in een overeenkomst afgesloten tussen uzelf en de bevoegde dienst voor beroepsopleiding (VDAB, Forem, Bruxelles Formation of ADG);
• studies met volledig leerplan: studies ingericht, gesubsidieerd of erkend door een gemeenschap en gevolgd in het secundair onderwijs of in het hoger onderwijs (hogescholen en universiteiten).
• de opleiding tot zelfstandige: de opleidingen georganiseerd door SYNTRA, het IFAPME of Service formation PME (SFPME), die voorbereiden op het uitoefenen van een leidinggevende functie in een kleine of middelgrote onderneming, op het opleiden van gekwalificeerde medewerkers van KMO's of op het uitoefenen van een zelfstandig beroep.
• de alternerende opleiding: opleidingen in de zin van de geldende reglementering inzake leerovereenkomsten of een alternerende overeenkomst.
• de voorbereiding op een zelfstandige activiteit d.m.v. een overeenkomst met een activiteitencoöperatie;
• elke andere studie, opleiding of stage.

Waar kan u de vrijstelling bekomen?

De bevoegdheid voor het toekennen van een vrijstelling om studies, een opleiding of een stage te volgen werd overgedragen van de RVA aan het Vlaamse, Waalse en Brusselse Hoofdstedelijk Gewest en de Duitstalige Gemeenschap.

Afhankelijk van uw woonplaats richt u zich tot de volgende instanties:

U woont in	en u wilt meer info over de voorwaarden voor de vrijstelling en de aanvraagprocedure. Dan kunt u contact opnemen met:	en u wilt meer info over de gevolgen van de vrijstelling (bedrag van de uitkeringen, controlekaart). Dan kunt u contact opnemen met:
Vlaanderen	Uw uitbetalingsinstelling (ACV, ABVV, ACLVB of HVW) De VDAB	Uw uitbetalingsinstelling (ACV, ABVV, ACLVB of HVW)
Brussel	Uw uitbetalingsinstelling (ACV, ABVV, ACLVB of HVW) Actiris	Uw uitbetalingsinstelling (ACV, ABVV, ACLVB of HVW)
Wallonië	Uw uitbetalingsinstelling (ACV, ABVV, ACLVB of HVW) de Forem	Uw uitbetalingsinstelling (ACV, ABVV, ACLVB of HVW)
Een Duitstalige gemeente	Uw uitbetalingsinstelling (ACV, ABVV, ACLVB of HVW) de ADG	Uw uitbetalingsinstelling (ACV, ABVV, ACLVB of HVW)

 

De VDAB

Vrijstellingen

Koning Albert II-laan 15 bus 514

1210 Brussel

Telefoonnummer servicelijn: 0800 30 700

www.vdab.be /vrijstellingen

E-mail: info@vdab.be

 

ACTIRIS – directie Beschikbaarheid

Dienst Vrijstellingen

Koningsstraat 145 (4de verdieping) – 1000 Brussel

www.actiris.be

 

Forem - dienst Dispenses

www.leforem.be/dispense

E-Mail: dispenses@forem.be

 

Arbeitsamt der DG (ADG):

Dienst Freistellungen

Hütte 79 - 4700 Eupen

Tel.: +32 87 638900 - Fax: +32 87 557085

www.adg.be/freistellungen

E-Mail: freistellungen@adg.be

Van welke verplichtingen wordt u vrijgesteld?

Bent u vrijgesteld voor het volgen van studies, een opleiding of een stage, dan bent u vrijgesteld van bepaalde verplichtingen van werkzoekenden. Welke dat zijn, hangt van uw woonplaats af.

• Als u in Vlaanderen, in Brussel of in een Duitstalige gemeente woont:
  • moet u ingeschreven zijn en blijven als werkzoekende;
  • bent u onderworpen aan specifieke regels rond de beschikbaarheid voor de arbeidsmarkt;
  • mag u een voorgestelde job weigeren;
  • hoeft u niet actief naar werk te zoeken.
• Als u in Wallonië woont:
  • hoeft u niet meer ingeschreven te zijn als werkzoekende;
  • mag u een voorgestelde job weigeren;
  • hoeft u niet actief naar werk te zoeken.

Wat zijn de financiële gevolgen van de vrijstelling?

Tijdens de studie, opleiding of stage die u volgt en waarvoor u een vrijstelling werd toegekend, blijft u verder werkloosheidsuitkeringen genieten.

Wat zijn de gevolgen van de vrijstelling op de beperkte duur van uw recht op werkloosheidsuitkeringen?

De degressieve evolutie van het bedrag van uw werkloosheidsuitkeringen loopt verder tijdens de vrijstelling.

De vrijstelling heeft geen effect op de beperkte duur van het recht op werkloosheidsuitkeringen.

Uitzondering voor gerechtigden op werkloosheidsuitkeringen:
Indien u op de datum waarop uw recht op werkloosheidsuitkeringen zou verstrijken een opleiding volgt in voorbereiding op een tewerkstelling in de kritische zorgfuncties als verpleegkundige of zorgkundige, behoudt u het recht op uitkeringen voor de ononderbroken duur van deze opleiding, beperkt tot een periode die een jaar na afloop van de totale minimale duur van de opleiding eindigt, en in ieder geval tot uiterlijk vijf jaar te rekenen vanaf het ogenblik waarop de opleiding wordt aangevat. Dit voordeel kan slechts eenmalig worden toegekend gedurende de volledige beroepsloopbaan.

Deze uitzondering geldt niet voor gerechtigden op inschakelingsuitkeringen, overbruggingsuitkeringen of kunstwerkuitkeringen.

Zijn de financiële voordelen die tijdens de studies, opleiding of stage worden toegekend cumuleerbaar met uw uitkeringen?

De financiële voordelen die u ontvangt in het kader van of ten gevolge van een opleiding, studies, leertijd of stage kunnen gecumuleerd worden met werkloosheidsuitkeringen op voorwaarde dat u een door de gewestelijke instantie toegekende vrijstelling hebt verkregen en de opleiding daadwerkelijk volgt.

De financiële voordelen die u ontvangt in het kader van of naar aanleiding van een opleiding, studies, leertijd of stage en die worden verkregen naar aanleiding van een activiteit uitgeoefend in het kader van een arbeidsovereenkomst of een activiteit als zelfstandige zijn, daarentegen, nooit cumuleerbaar (zelfs niet in geval van een door de gewestelijke instantie toegekende vrijstelling of toestemming).

Het gebruik van de controlekaart

Zelfs als u een studie, opleiding of stage volgt met een vrijstelling, moet u altijd een controlekaart bijhouden.

U kan gebruik maken van een papieren controlekaart (beschikbaar bij uw uitbetalingsinstelling).

• Woont u in Vlaanderen, in Brussel of in de Duitstalige Gemeenschap, gebruik dan de gewone controlekaart C3A.
• Als u in Wallonië woont:
  • Volgt u een beroepsopleiding, gebruik dan de gewone controlekaart C3A
  • In de andere gevallen gebruikt u de controlekaart C3C.

U kan de elektronische controlekaart gebruiken. Die vindt u op de portaalsite van de sociale zekerheid (www.socialsecurity.be/burger), die ook toegankelijk is via de websites van de uitbetalingsinstellingen.

Het is belangrijk de richtlijnen op de controlekaart aandachtig te lezen. U moet onder meer het vakje van uw controlekaart zwart maken als u aan het werk bent buiten het kader van de studie, opleiding of stage waarvoor u vrijgesteld bent, zelfs al werkt u op een zaterdag, een zondag of een feestdag. Als u ziek bent, moet u dat ook aanduiden op de kaart. Als u deze verplichtingen niet naleeft, kan dat leiden tot ernstige sancties.

Op het einde van de maand dient u uw papieren controlekaart in bij uw uitbetalingsinstelling. Gebruikt u een elektronische controlekaart? Dan moet u op het einde van de maand de gegevens bevestigen.

Wat moet u doen op het einde van de vrijstelling?

• Woont u in Vlaanderen, in Brussel of in de Duitstalige Gemeenschap, dan hoeft u zich op het einde van de vrijstelling niet opnieuw in te schrijven als werkzoekende, tenzij de opleiding gevolgd wordt door een periode zonder werkloosheidsuitkeringen van minstens 28 dagen
• Als u in Wallonië woont:
  • U hoeft zich niet opnieuw in te schrijven als werkzoekende.
  • Maakte u gebruik van een papieren controlekaart C3C? Dan biedt u zich aan bij uw uitbetalingsinstelling, die u een andere controlekaart zal geven.

Wat zijn de gevolgen indien u een studie, opleiding of stage volgt zonder dat u hiervoor een vrijstelling hebt bekomen?

• Als u deze studies volgt zonder dat u daarvoor een vrijstelling hebt gekregen, dan verliest u het recht op werkloosheidsuitkeringen:
  • studies met volledig leerplan
  • een opleiding tot zelfstandige
  • een alternerende opleiding of leertijd
  • de voorbereiding op een zelfstandige activiteit d.m.v. een overeenkomst met een activiteitencoöperatie.
• Als u een andere studie of stage volgt zonder dat u daarvoor een vrijstelling hebt gekregen, dan bent u van geen enkele verplichting als werkzoekende vrijgesteld:
  • u moet ingeschreven zijn en blijven als werkzoekende;
  • u moet beschikbaar zijn voor de arbeidsmarkt;
  • u moet actief naar werk zoeken;
  • u mag geen aangeboden job weigeren.
• Als u financiële voordelen ontvangt in het kader van een opleiding of stage zonder dat u daarvoor een vrijstelling hebt gekregen van de gewestelijke dienst (VDAB, Actiris, Bruxelles Formation, de Forem of de ADG), verliest u het recht op werkloosheidsuitkeringen.